Thái tử Pháp Thí

Thái tử Pháp Thí 

Tuệ Liên và Hảo Liên dịch

Ngày xưa có vị quốc vương, thống trị đất nước rộng lớn. Nhà vua có một thái tử tên là Pháp Thí. Thái tử tính tình thuần hậu, hiếu thảo, hành vi đoan chính, nghiêm trang, làm việc rất cẩn thận, không bao giờ làm việc phi lễ. Có lần thừa tướng dẫn thái tử đến bái kiến nàng cung phi yêu quý của vua. Nhưng nàng cung phi này lại là người tánh tình nóng nảy, dâm đãng, nhìn thấy thái tử tướng mạo đường đường bèn khởi nên tà niệm, ôm chàng vào lòng. Thái tử sợ quá dùng sức thoát ra, kéo thừa tướng nói :

- Chạy nhanh, chạy nhanh.

Trong lúc vội vàng làm rơi cái mũ của thừa tướng. Ông vốn bị sói đầu, nên lúc nào cũng đội mũ để che đậy, phong lưu trước mặt người nữ. Mũ rơi xuống để lộ đầu tóc trơn trụi, cung phi cười lớn.Ông ta rất xấu hổ, mất mặt, giận chàng vô cùng. Thái tử tuy được thoát thân nhưng đã làm cho cung phi và thừa tướng tức giận. Nàng ôm hận vào lòng, tìm cách vu cáo thái tử động tay động chân với mình. Đêm hôm đó nàng khóc nói với vua rằng :

- Thần thiếp tuy xuất thân thấp kém, nhưng dù sao đi nữa cũng là vợ của vua. Vậy mà thái tử dám vô lễ với thần thiếp. Đại vương nếu không trừng trị thì thần thiếp không bao giờ tha thứ.

Quốc vương nói :

- Con của ta phẩm hạnh cao thượng, điều phi lễ không nghe, việc phi lễ không nhìn, việc phi lễ không làm, là bậc quân tử hiếm có giữ cuộc đời này. Thái tử tuyệt đối không làm những việc như vậy, nàng chớ nói bậy.

Quốc vương tuy không tin, nhưng mãi nghe mỹ nhận thỏ thẻ tỉ tê những lời sàm tấu, lại thêm thừa tướng gièm xiểm, cuối cùng nửa tin nửa ngờ. Quí phi ép nhà vua xử tội thái tử bằng hình phạt tử hình, quốc vương nói :

- Hổ dữ còn không ăn thịt con. Cốt nhục tương tàn là việc xấu xa nhất trên đời, ta nhất quyết không làm. Đày thái tử rời khỏi kinh đô được rồi.

Nhà vua phái thái tử đi trấn giữ một thành phố biên cương, thành phố này cách kinh đô 8000 dặm đường. Trước khi lên đường căn dặn thái tử rằng :

- Con đi trấn giữ biên cương, làm việc gì cần phải thuận với lẽ trời, hợp với lòng người, phải đối đãi với dân chúng bằng tấm lòng từ bi không thể tàn hại dân chúng, phải kính trọng người già, thương dân như con, hành vi cũng cần phải kiểm điểm, không được có chút mảy may lơi là phóng túng. Trên đời này có nhiều kẻ gian nịnh, những việc phi pháp, con cần phải cẩn thận.

Thái tử khóc lạy nói :

- Con nhất định sẽ ghi chặt lời dạy của phụ vương vào trong tâm, không bao giờ dám quên.

Nói xong từ biệt lên đường đến biên cương. Thái tử đến đây ngày đêm gian khổ, trị lý một thời gian thành phố này trở nên rất trật tự, nề nếp. Cư dân gần xa nghe tin chàng trị dân tốt đẹp đều kéo nhau đến đây định cư. Chưa tới một năm mà cư dân ở thành phố này tăng thêm một vạn hộ, thành phố ở biên giới vốn thưa thớt dân cư, trở nên đông đúc, phồn vinh hưng thịnh. Tin tức truyền về kinh thành, nhà vua và Hoàng hậu rất vui, cảm thấy thái tử thật là có tài trị nước, sau này khi qua đời giao đất nước cho chàng hoàn toàn có thể an tâm. Nhưng nàng cung phi lại vô cùng oán hận và sợ lo. Nàng nghĩ rằng : “Nếu không thừa dịp này trừ thái tử, đợi lúc thái tử kế vị, lúc đó thật là bất lợi cho mình”. Nàng bí mật mời thừa tướng đến, hai người bàn tính cả buổi sau đó đưa ra một độc kế. Nhân dịp nhà vua xuất cung, giả ấn tín, cho người đến biên cương giả truyền thánh chỉ :

 - Ngươi phạm tội khi quân, nhà vua không nở giết, ngươi lập tức móc cặp mắt giao cho sứ giả đem về kinh đô.

Quan viên thuộc hạ của thái tử đều không tin nhà vua lại đưa ra thánh chỉ như vậy để xử phạt vị thái tử hiếu thảo vô tội. Mọi người đều nói :

- Viên sứ giả này nhất định không phải do nhà vua phái đến

Thái tử lại nói :

- Vua muốn thần chết, chẳng thể không chết, cha muốn con chết chẳng thể không tuân. Vì thương tiếc thân mạng mà trái nghịch ý cha, đó là bất hiếu. Chủ ý của ta đã định, các ông không nên nói nhiều.

Thái tử bèn mở yến tiệc, cùng với quan viên thuộc hạ vui vẻ ăn uống ba ngày. Trong ba ngày này, chàng tổ chức bố thí lớn, cứu tế cho những người nghèo khổ già nua cô độc. Sau đó ra lệnh cho võ sĩ móc mắt của mình, nhưng không có một võ sĩ nào dám làm việc tàn nhẫn như vậy. Thái tử ra lệnh tìm người có thể làm việc này, tìm khắp nơi mới tìm được một đứa bé bán cỏ, hứa hẹn trọng thưởng nó mới bằng lòng móc mắt thái tử, bỏ vào hộp giao cho sứ giả đem về.

Sứ giả về đến kinh đô, dâng cặp mắt của thái tử lên thừa tướng, lại dâng cho quý phi. Khi ấy nàng mới thoả mãn tâm nguyện. Nàng để cặp mắt của thái tử trên đầu giường, ngày ngày mắng rằng :

- Không chịu nghe lời ta, cho ngươi nếm mùi móc mắt, đáng đời.

 Đêm hôm ấy, nhà vua nằm mộng, thấy một con ong lớn đốt mắt thái tử. Nhà vua giật mình tỉnh dậy, càng nghĩ càng không an, không ngăn được dòng lệ, nói :

- Hay là con ta gặp phải tai hoạ gì ?

Quý phi sợ việc bại lộ, giả ý an ủi :

- Ngày có thương nhớ thì đêm nằm mộng. Chắc bệ hạ ban ngày nhớ thương con, đêm mới thấy ác mộng như vậy. Thái tử làm gì có tai hoạ được ? Bệ hạ ngày bớt nhớ nghĩ một chút, thì không thấy ác mộng nữa.

Nhà vua nghe theo bỏ qua việc này. Lại nói đến thái tử mất đi ánh sáng không cách nào xử lý chính sự, lang thang khắp nơi, từ nước này sang nước khác, đánh đàn kiếm sống qua ngày. Chàng có người vợ chưa cưới là công chúa một nước. Trên đường đánh đàn xin ăn, thái tử lang thang, lưu lạc đến nước này, giữa đường giữa chợ đánh đàn ca hát để nuôi thân. Vị vua ở đây rất thích đàn cầm, vì thế có người dẫn thái tử vào hoàng cung đàn cho vua nghe. Thái tử đầu tiên gảy một khúc nhạc giai điệu hùng hồn tán tụng công đức của quốc vương, tiếp đến là một điệu nhạc buồn kể những nổi đau khổ của đứa con bị bỏ rơi, âm thanh ai oán, như khóc như hờn, người nghe đều rơi nước mắt. Công chúa đang cùng với phụ vương nghe đàn, nàng rất thông minh, lại khéo hiểu âm luật, biết được tâm tư buồn thương của thái tử gởi vào tiếng đàn, nhận ra người đánh đàn mù kia chính là thái tử Pháp Thí, người chồng chưa cưới của mình, bèn thương khóc nước mắt như mưa, nói :

- Phu quân của tôi, sao lại rơi vào hoàn cảnh này!

Nhà vua cảm thấy lạ lùng, vội hỏi con gái sao lại nói như vậy. Công chúa bèn đem tâm tư bi thảm, hoàn cảnh đau thương ẩn chứa trong tiếng đàn kể cho vua nghe. Đầu tiên vua không tin, bèn hỏi thăm người đánh đàn mù này, thì quả nhiên đúng như lời công chúa nói, người đánh đàn mù trước mặt chính là thái tử Pháp Thí.

Công chúa nói :

- Số mạng của con đã liên kết với chàng, gái trinh không lấy hai chồng. Chàng nay gặp cảnh hàm oan lưu lạc đến đây, cần người quan tâm chăm sóc. Mong phụ vương cho phép con theo chồng mình.

Quốc vương và Hoàng hậu đều rất thương tâm, nhưng thấy con gái quyết tâm như thế, chỉ đành chiều theo ý nàng.

Vợ chồng thái tử Pháp Thí lần hồi trở về quê cũ. Phụ vương của Pháp Thí nghe nói có một người đánh đàn rất giỏi vào trong thành bèn cho người đưa vào hoàng cung. Tuy gương mặt của thái tử vô cùng tiều tuỵ, nhưng càng nhìn càng thấy giống, nhất là thanh âm càng giống con mình hơn. Nhà vua hỏi :

- Ngươi có phải là con của ta ?

Thái tử Pháp Thí không nhịn được, nhào xuống đất khóc thương thê thảm. Nhà vua, hoàng hậu, và cung tần mỹ nữ nhìn thấy cảnh thê thảm như vậy thương tâm khóc theo. Công chúa đem việc chồng tuân theo chiếu chỉ móc mắt như thế nào kể cho vua cha nghe.

Nhà vua lập tức ra lệnh điều tra, mới hay do cung phi và thừa tướng âm mưu ám hại, lập tức ra lệnh đánh một trận rồi đem đi chôn sống. Từ đó thái tử Pháp Thí và công chúa sống cuộc đời bình an đến tóc bạc răng long tại đất nước của cha mình.

(Bổn sanh thái tử Pháp Thí – Lục Độ Tập Kinh)

Ngụ ý :

Dù cho sống cùng thời đại của Đức Phật cũng có người làm mất đi tính người, làm những việc tàn nhẫn hại người hại vật, huống chi nay trong xã hội cạnh tranh kịch liệt, đạo đức suy đồi.

Ân tình của cha mẹ sâu nặng, muốn báo đáp ân sâu thật là khó. Cha mẹ hiểu lầm, trách móc, làm oan ức con cái, bổn phận làm con không nên vì chút việc nhỏ đụng chạm mà cứ mãi oán hận trong lòng.

Thái tử Pháp Thí

Ngày xưa có vị quốc vương, thống trị đất nước rộng lớn. Nhà vua có một thái tử tên là Pháp Thí. Thái tử tính tình thuần hậu, hiếu thảo, hành vi đoan chính, nghiêm trang, làm việc rất cẩn thận, không bao giờ làm việc phi lễ. Có lần thừa tướng dẫn thái tử đến bái kiến nàng cung phi yêu quý của vua. Nhưng nàng cung phi này lại là người tánh tình nóng nảy, dâm đãng, nhìn thấy thái tử tướng mạo đường đường bèn khởi nên tà niệm, ôm chàng vào lòng. Thái tử sợ quá dùng sức thoát ra, kéo thừa tướng nói :

- Chạy nhanh, chạy nhanh.

Trong lúc vội vàng làm rơi cái mũ của thừa tướng. Ông vốn bị sói đầu, nên lúc nào cũng đội mũ để che đậy, phong lưu trước mặt người nữ. Mũ rơi xuống để lộ đầu tóc trơn trụi, cung phi cười lớn.Ông ta rất xấu hổ, mất mặt, giận chàng vô cùng. Thái tử tuy được thoát thân nhưng đã làm cho cung phi và thừa tướng tức giận. Nàng ôm hận vào lòng, tìm cách vu cáo thái tử động tay động chân với mình. Đêm hôm đó nàng khóc nói với vua rằng :

- Thần thiếp tuy xuất thân thấp kém, nhưng dù sao đi nữa cũng là vợ của vua. Vậy mà thái tử dám vô lễ với thần thiếp. Đại vương nếu không trừng trị thì thần thiếp không bao giờ tha thứ.

Quốc vương nói :

- Con của ta phẩm hạnh cao thượng, điều phi lễ không nghe, việc phi lễ không nhìn, việc phi lễ không làm, là bậc quân tử hiếm có giữ cuộc đời này. Thái tử tuyệt đối không làm những việc như vậy, nàng chớ nói bậy.

Quốc vương tuy không tin, nhưng mãi nghe mỹ nhận thỏ thẻ tỉ tê những lời sàm tấu, lại thêm thừa tướng gièm xiểm, cuối cùng nửa tin nửa ngờ. Quí phi ép nhà vua xử tội thái tử bằng hình phạt tử hình, quốc vương nói :

- Hổ dữ còn không ăn thịt con. Cốt nhục tương tàn là việc xấu xa nhất trên đời, ta nhất quyết không làm. Đày thái tử rời khỏi kinh đô được rồi.

Nhà vua phái thái tử đi trấn giữ một thành phố biên cương, thành phố này cách kinh đô 8000 dặm đường. Trước khi lên đường căn dặn thái tử rằng :

- Con đi trấn giữ biên cương, làm việc gì cần phải thuận với lẽ trời, hợp với lòng người, phải đối đãi với dân chúng bằng tấm lòng từ bi không thể tàn hại dân chúng, phải kính trọng người già, thương dân như con, hành vi cũng cần phải kiểm điểm, không được có chút mảy may lơi là phóng túng. Trên đời này có nhiều kẻ gian nịnh, những việc phi pháp, con cần phải cẩn thận.

Thái tử khóc lạy nói :

- Con nhất định sẽ ghi chặt lời dạy của phụ vương vào trong tâm, không bao giờ dám quên.

Nói xong từ biệt lên đường đến biên cương. Thái tử đến đây ngày đêm gian khổ, trị lý một thời gian thành phố này trở nên rất trật tự, nề nếp. Cư dân gần xa nghe tin chàng trị dân tốt đẹp đều kéo nhau đến đây định cư. Chưa tới một năm mà cư dân ở thành phố này tăng thêm một vạn hộ, thành phố ở biên giới vốn thưa thớt dân cư, trở nên đông đúc, phồn vinh hưng thịnh. Tin tức truyền về kinh thành, nhà vua và Hoàng hậu rất vui, cảm thấy thái tử thật là có tài trị nước, sau này khi qua đời giao đất nước cho chàng hoàn toàn có thể an tâm. Nhưng nàng cung phi lại vô cùng oán hận và sợ lo. Nàng nghĩ rằng : “Nếu không thừa dịp này trừ thái tử, đợi lúc thái tử kế vị, lúc đó thật là bất lợi cho mình”. Nàng bí mật mời thừa tướng đến, hai người bàn tính cả buổi sau đó đưa ra một độc kế. Nhân dịp nhà vua xuất cung, giả ấn tín, cho người đến biên cương giả truyền thánh chỉ :

 - Ngươi phạm tội khi quân, nhà vua không nở giết, ngươi lập tức móc cặp mắt giao cho sứ giả đem về kinh đô.

Quan viên thuộc hạ của thái tử đều không tin nhà vua lại đưa ra thánh chỉ như vậy để xử phạt vị thái tử hiếu thảo vô tội. Mọi người đều nói :

- Viên sứ giả này nhất định không phải do nhà vua phái đến

Thái tử lại nói :

- Vua muốn thần chết, chẳng thể không chết, cha muốn con chết chẳng thể không tuân. Vì thương tiếc thân mạng mà trái nghịch ý cha, đó là bất hiếu. Chủ ý của ta đã định, các ông không nên nói nhiều.

Thái tử bèn mở yến tiệc, cùng với quan viên thuộc hạ vui vẻ ăn uống ba ngày. Trong ba ngày này, chàng tổ chức bố thí lớn, cứu tế cho những người nghèo khổ già nua cô độc. Sau đó ra lệnh cho võ sĩ móc mắt của mình, nhưng không có một võ sĩ nào dám làm việc tàn nhẫn như vậy. Thái tử ra lệnh tìm người có thể làm việc này, tìm khắp nơi mới tìm được một đứa bé bán cỏ, hứa hẹn trọng thưởng nó mới bằng lòng móc mắt thái tử, bỏ vào hộp giao cho sứ giả đem về.

Sứ giả về đến kinh đô, dâng cặp mắt của thái tử lên thừa tướng, lại dâng cho quý phi. Khi ấy nàng mới thoả mãn tâm nguyện. Nàng để cặp mắt của thái tử trên đầu giường, ngày ngày mắng rằng :

- Không chịu nghe lời ta, cho ngươi nếm mùi móc mắt, đáng đời.

 Đêm hôm ấy, nhà vua nằm mộng, thấy một con ong lớn đốt mắt thái tử. Nhà vua giật mình tỉnh dậy, càng nghĩ càng không an, không ngăn được dòng lệ, nói :

- Hay là con ta gặp phải tai hoạ gì ?

Quý phi sợ việc bại lộ, giả ý an ủi :

- Ngày có thương nhớ thì đêm nằm mộng. Chắc bệ hạ ban ngày nhớ thương con, đêm mới thấy ác mộng như vậy. Thái tử làm gì có tai hoạ được ? Bệ hạ ngày bớt nhớ nghĩ một chút, thì không thấy ác mộng nữa.

Nhà vua nghe theo bỏ qua việc này. Lại nói đến thái tử mất đi ánh sáng không cách nào xử lý chính sự, lang thang khắp nơi, từ nước này sang nước khác, đánh đàn kiếm sống qua ngày. Chàng có người vợ chưa cưới là công chúa một nước. Trên đường đánh đàn xin ăn, thái tử lang thang, lưu lạc đến nước này, giữa đường giữa chợ đánh đàn ca hát để nuôi thân. Vị vua ở đây rất thích đàn cầm, vì thế có người dẫn thái tử vào hoàng cung đàn cho vua nghe. Thái tử đầu tiên gảy một khúc nhạc giai điệu hùng hồn tán tụng công đức của quốc vương, tiếp đến là một điệu nhạc buồn kể những nổi đau khổ của đứa con bị bỏ rơi, âm thanh ai oán, như khóc như hờn, người nghe đều rơi nước mắt. Công chúa đang cùng với phụ vương nghe đàn, nàng rất thông minh, lại khéo hiểu âm luật, biết được tâm tư buồn thương của thái tử gởi vào tiếng đàn, nhận ra người đánh đàn mù kia chính là thái tử Pháp Thí, người chồng chưa cưới của mình, bèn thương khóc nước mắt như mưa, nói :

- Phu quân của tôi, sao lại rơi vào hoàn cảnh này!

Nhà vua cảm thấy lạ lùng, vội hỏi con gái sao lại nói như vậy. Công chúa bèn đem tâm tư bi thảm, hoàn cảnh đau thương ẩn chứa trong tiếng đàn kể cho vua nghe. Đầu tiên vua không tin, bèn hỏi thăm người đánh đàn mù này, thì quả nhiên đúng như lời công chúa nói, người đánh đàn mù trước mặt chính là thái tử Pháp Thí.

Công chúa nói :

- Số mạng của con đã liên kết với chàng, gái trinh không lấy hai chồng. Chàng nay gặp cảnh hàm oan lưu lạc đến đây, cần người quan tâm chăm sóc. Mong phụ vương cho phép con theo chồng mình.

Quốc vương và Hoàng hậu đều rất thương tâm, nhưng thấy con gái quyết tâm như thế, chỉ đành chiều theo ý nàng.

Vợ chồng thái tử Pháp Thí lần hồi trở về quê cũ. Phụ vương của Pháp Thí nghe nói có một người đánh đàn rất giỏi vào trong thành bèn cho người đưa vào hoàng cung. Tuy gương mặt của thái tử vô cùng tiều tuỵ, nhưng càng nhìn càng thấy giống, nhất là thanh âm càng giống con mình hơn. Nhà vua hỏi :

- Ngươi có phải là con của ta ?

Thái tử Pháp Thí không nhịn được, nhào xuống đất khóc thương thê thảm. Nhà vua, hoàng hậu, và cung tần mỹ nữ nhìn thấy cảnh thê thảm như vậy thương tâm khóc theo. Công chúa đem việc chồng tuân theo chiếu chỉ móc mắt như thế nào kể cho vua cha nghe.

Nhà vua lập tức ra lệnh điều tra, mới hay do cung phi và thừa tướng âm mưu ám hại, lập tức ra lệnh đánh một trận rồi đem đi chôn sống. Từ đó thái tử Pháp Thí và công chúa sống cuộc đời bình an đến tóc bạc răng long tại đất nước của cha mình.

(Bổn sanh thái tử Pháp Thí – Lục Độ Tập Kinh)

Ngụ ý :

Dù cho sống cùng thời đại của Đức Phật cũng có người làm mất đi tính người, làm những việc tàn nhẫn hại người hại vật, huống chi nay trong xã hội cạnh tranh kịch liệt, đạo đức suy đồi.

Ân tình của cha mẹ sâu nặng, muốn báo đáp ân sâu thật là khó. Cha mẹ hiểu lầm, trách móc, làm oan ức con cái, bổn phận làm con không nên vì chút việc nhỏ đụng chạm mà cứ mãi oán hận trong lòng.

BÀI LIÊN QUAN

Voi chúa  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 9842 xem)

Đa La Hầu Thí  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 5966 xem)

Vua Tát Ba Đạt xả thân cứu chim bồ câu  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 9391 xem)

Thái tử Tát Đoả xả thân cứu hổ  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 10871 xem)

Hiếu tử  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 6355 xem)

Thiện Vương  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 6374 xem)

Tu sĩ  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 8971 xem)

Trí huệ Phật giáo  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 6379 xem)

Bồ tát Thiểm Tử  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 7338 xem)

Bỏ con  ( Tuệ Liên và Hảo Liên dịch , 7133 xem)

Ý KIẾN BẠN ĐỌC

Ý kiến của bạn