Vĩnh Long: Hòa thượng Minh Bửu giảng về Sanh và Tử tại Khóa tu Giới - Định - Tuệ lần thứ 37

Vĩnh Long: Hòa thượng Minh Bửu giảng về "Sanh và Tử" tại Khóa tu Giới - Định - Tuệ lần thứ 37

Bắt đầu buổi giảng HT. Minh Bửu giảng giải về bản chất của “sanh” và “tử”. Theo đó, “sanh” và “tử” không phải là hai thái cực đối lập mà là một quá trình tiếp nối, vận hành theo quy luật nhân quả và luân hồi. Hòa thượng nhấn mạnh, sự sống không chỉ giới hạn trong kiếp hiện tại mà còn kéo dài qua nhiều đời sống khác nhau. Do đó, sự chết không phải là sự chấm dứt hoàn toàn, mà là sự chuyển tiếp sang một trạng thái mới.

Trong “sanh” và “tử”, Hòa thượng nói về khái niệm “chúng sanh”. Tổ sư dạy: “Cái thức, cái biết chúng sanh tên dùng”. Có thể hiểu, “chúng sanh” là một danh từ để ám chỉ một thực pháp hiển hiện sự sanh diệt trong thế gian này, “chúng sanh” là chúng hữu tình gồm có thai sanh, noãn sanh, thấp sanh, hóa sanh, “chúng sanh” là “cái biết”, “cái biết” là “chúng sanh”. Theo đó, vạn pháp hữu tình thì cái biết dễ nhận biết, còn các pháp hình thành do nhân duyên sanh thì khó biết. Như vậy, “cái biết” là “sanh - tử”; “hằng biết” là sống, còn “vọng biết” là chết; tánh thấy, nghe là hằng giác, còn “bị biết”, “vọng thấy” là giả và sanh diệt.

Qua đó, Hòa thượng giảng giải, chúng sanh không chỉ là con người mà còn bao gồm tất cả các loài hữu tình, từ những sinh vật nhỏ bé cho đến những chúng sinh ở cõi trời, hay địa ngục. Tất cả đều chịu sự chi phối của nghiệp báo và luân hồi. “Chính vì vậy, việc nhận thức rõ bản chất của chúng sanh, phân biệt ‘cái biết’ của mình và cái gì là ‘bị biết’, cái gì là cái ‘vọng biết’, cái gì là ‘chơn biết’, cái gì là ‘thường biết’, cái gì là ‘cái biết mãi mãi’. Rồi từ đây, chúng ta mới biết cách ứng xử và thấy đâu là thật, đâu là giả, đâu là vọng, đâu là mê”.

Hòa thượng chỉ rõ, “vọng tâm” là tâm bị lệ thuộc bởi vọng tưởng của sự phân biệt, đối đãi, tìm tòi, so sánh; bị dính mắc vào sắc trần, pháp trần, duyên trần; không sống bởi diệu dụng của thường biết, chân biết; do đó, “vọng tâm” luôn dẫn đến khổ đau. Mặt khác, “chơn tâm” là cái thường biết, hằng biết, không có sự kết nhận của tư tưởng, không so sánh, không lệ thuộc, luôn thanh tịnh, sáng suốt, rõ ràng, không ô nhiễm, không sanh diệt, không biến đổi, do đó diệu dụng của tánh thấy, nghe, hằng giác, thoát lìa cái đối đãi, có và không, còn và mất, sanh và diệt, đi đến bản giác thanh tịnh.

Dẫn lời Ngài Thanh Sĩ và Tuệ Trung Thượng Sĩ:

“Tâm sanh thì sanh tử sanh,
Tâm diệt sanh tử diệt.
Sanh tử xưa nay tánh vốn không,
Sát thân hư dối này rồi cũng vậy”.

Hòa thượng giải thích: “Phiền não và bồ đề không thật hữu, địa ngục và thiên đàng chỉ là sự chấp trước của tâm. Tuy nhiên, hàng Thinh Văn tu phải có pháp, có đạo để chứng, học thiền và ngồi thiền nhưng vẫn bị chấp tướng. Tức là, nếu chính chúng ta cứ chấp vào hình tướng bên ngoài, thì không thể chứng được bản tánh chân thật. Mục đích chính là đạt đến sự giải thoát chân thật, chứ không phải chỉ là ngồi trong định mà quên đi chân lý”.

Qua đó, Hòa thượng một lần nữa nhấn mạnh về sự sáng biết thanh tịnh trong thiền: “Tánh thanh tịnh không bị tác động, không bị chi phối, sáng biết rõ ràng, không lầm không mê. Tức là, tâm chân thật không bị dao động bởi ngoại duyên, mà tự sáng tỏ và bất biến. Thiền định không phải được tạo tác mà là sự trở về chân tánh và dừng lại vốn tự thanh tịnh”.

Trích dẫn Kinh Pháp Cú nhắc nhở về tâm phàm phu:

“Tâm phàm phu lén lén đi một mình,
Đi rất xa vô hình vô dạng”.

Hòa thượng sách tấn chư hành giả: “Như vậy, hành giả tu chưa phải chân chính chỉ là hình thức, mà phải thật sự quán chiếu và nhận biết rõ chân tánh. Mỗi người hãy tự biết mình ở cung bậc nào trong việc hành trình tu tập, tránh việc chấp trước và bình phẩm về hình tướng bên ngoài. Đây là điều cần thiết để phát khởi lòng từ bi và thực hành các pháp đi đến giác ngộ, giải thoát”.

Cuối buổi giảng, Hòa thượng hướng dẫn các Phật tử về phương pháp thực hành để chuẩn bị cho sự “sanh tử”, nhấn mạnh rằng, việc tu tập Giới - Định - Tuệ là con đường duy nhất giúp con người thoát khỏi vòng sanh tử luân hồi. Bằng cách thực hành thiền định, giữ giới luật thanh tịnh và phát triển trí tuệ, mỗi người có thể đạt được sự giải thoát và an lạc chân thật.

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Ban TT-TT Hệ Phái

-----ooOoo-----

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn