Khóa BDĐH 2025: Đại đức Minh Sơn và Đại đức Minh Điệp chia sẻ trong ngày cuối của khóa tu

Trong ngày cuối của khóa BDĐH lần thứ 10 tổ chức tại Pháp viện Minh Đăng Quang (P.Bình Trưng, TP.HCM), sáng 7/8/2025 (14/6N/Ất Tỵ), chư Tôn đức Ban Giảng huấn với sự hiện diện của ĐĐ. Minh Sơn và ĐĐ. Minh Điệp, đã dành những chia sẻ thiết thực cho đời sống tu tập đến toàn thể hành giả.

 

ĐẠI ĐỨC MINH SƠN

 

 

Mở đầu thời khóa, ĐĐ. Minh Sơn đã mang đến nhiều cái nhìn sâu sắc và gần gũi cho hành giả về cuộc sống tu học giữa dòng đời thị phi, cũng như cách người tu ứng xử trước những ngọn gió của cuộc đời – khen chê, ganh ghét.

Nêu lên quan điểm của mình, Đại đức cho rằng, có đời mới có đạo, bởi lẽ, chính giữa cuộc đời đầy nhiễu nhương ấy, người tu mới có cơ hội mài giũa đạo hạnh, trưởng dưỡng chánh niệm. Người tu, như lời Tổ sư Minh Đăng Quang chỉ dạy, là người “chết hẳn cảnh đời, sanh qua nhà đạo”, tức dứt tuyệt với nẻo đời phiền lụy để bước vào con đường giác ngộ. Song, điều ấy không đồng nghĩa với việc hoàn toàn thoát ly khỏi thế gian pháp, mà trái lại, theo ĐĐ. Minh Sơn, người xuất gia vẫn phải học cách sống giữa đời mà không để đời cuốn trôi tâm đạo.

Trong lời pháp, ĐĐ. Minh Sơn thẳng thắn chất vấn một cách trực diện, nhưng thân tình: “Trong đời sống ở trú xứ, chúng ta có vấp phải thị phi không? Có bị ganh ghét không?”. Câu trả lời dĩ nhiên là có, đồng thời, Đại đức không ngại nhìn nhận: “Người tu dù cạo đầu, mặc y vàng, vẫn là phàm Tăng trên lộ trình Thánh đạo và trong môi trường tu học cũng không thiếu thử thách”.

Đại đức cho rằng, khi bước vào đạo, người tu có hai khả năng – hoặc “tỏa sáng” trong chánh hạnh, hoặc “lo âu” vì không sống đúng giới hạnh Phật Tổ. Những thị phi, khen chê hay đố kỵ không phải là chuyện riêng của thế tục, mà chúng đều có thể len lỏi trong từng nếp chùa, từng câu chuyện, từng ánh nhìn, nếu người tu không đủ vững tâm và chánh niệm.

 

 

Trong vai trò là người đi trước trong đường đạo, ĐĐ. Minh Sơn chỉ rõ: “Thị phi là thế gian pháp, không phải là chân lý. Chúng đến từ khẩu nghiệp, từ vọng ngữ, ác khẩu, lưỡng thiệt và ỷ ngữ, bốn hình thái nguy hiểm trong thập ác nghiệp. Bởi vậy, người tu cần luôn quán chiếu và phản quan tự kỷ, giữ gìn thân - khẩu - ý thanh tịnh”.

Dựa trên lời Tổ sư Minh Đăng Quang rằng: “Miệng là cánh hoa sen”, Đại đức nhắc lại lời dặn dò dầy ý nghĩa: “Hãy dùng lời nói như gió mùa xuân, nhẹ nhàng mà mát lòng người, thay vì gieo rắc thị phi, tạo nghiệp ác. Và, nếu không muốn người khác nói xấu mình, hãy khởi đầu bằng việc ngưng nói xấu người khác”.

Khen chê, hai mặt không thể thiếu trong cuộc đời, cũng là hai cơn gió dễ lay động tâm người tu. ĐĐ. Minh Sơn nhấn mạnh, người trí không nên vì một lời khen mà mừng, cũng không vì một lời chê mà buồn. Khen đúng thì cảm ơn, chê đúng thì mình tự sửa mình. Mặt khác, nếu chê sai thì bản thânn người tu cũng nên hoan hỷ, xả bỏ.

Câu chuyện đạo tình huynh đệ cũng được Đại đức đề cập một cách sâu sắc. Qua đó, Đại đức khuyên nhủ đại chúng, đã rũ bỏ gia tộc thế gian, người tu cần thương kính huynh đệ như cốt nhục. Song, chỉ một lời chê, hay chút hiềm nghi, cũng có thể làm rạn vỡ pháp lữ, nếu thiếu tỉnh giác. Do đó, giữ tâm bình thản trước khen chê không chỉ là một phương pháp tu, mà còn là nền tảng để duy trì đạo tình.

 

 

Không né tránh một chủ đề thường bị xem nhẹ, ĐĐ. Minh Sơn đề cập trực diện đến tâm ganh ghét, thứ có thể nảy sinh ngay trong chốn thiền môn. Theo đó, khi sư huynh, sư đệ thành tựu, một số người có thể bất giác khởi tâm đố kỵ. Để hạn chế sanh khởi tâm xấu ác này, Đại đức khuyên chư hành giả trẻ hãy tập tâm hoan hỷ, chúc mừng thành tựu của người khác, xem đó là nguồn động lực để tự hoàn thiện mình.

“Nguyên nhân của ganh ghét là sự so sánh và chấp ngã. Hậu quả là sự bất an, bế tắc và lụi tàn đạo hạnh. Để hóa giải, cần thực tập quán vô thường, vô ngã và nhân quả. Người biết quán chiếu sẽ thấy lời ganh ghét, thị phi chỉ là cơn gió thoảng, không thật, không lâu bền”, Đại đức chỉ rõ.

Theo Đại đức, muốn vượt qua thị phi và khen chê, người tu cần nuôi dưỡng tâm từ bi, hỷ xả, thực tập thiền định và sống đời viễn ly, không để vật dụng hiện đại trở thành nguồn gây tạp loạn. Lời cảnh tỉnh này cũng chính là một hồi chuông cảnh tỉnh người xuất gia trong thời đại số này. Bên cạnh đó, việc chọn bạn lành, gần Thầy sáng, tránh xa người hay thị phi, như lời dạy xưa: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”, cũng là  điều được Đại đức lưu ý nhấn mạnh trước khi khép lại thời pháp của mình.

 

ĐẠI ĐỨC MINH ĐIỆP

 

 

Với chủ đề “Ân đức Tam bảo”, ĐĐ. Minh Điệp bày tỏ, đây là một nội dung cốt lõi nhưng thường bị lãng quên, hoặc hiểu chưa thấu đáo trong đời sống tu học của người Phật tử.

Ngay từ những lời mở đầu, ĐĐ. Minh Điệp đã thẳng thắn chỉ rõ: “Việc không hiểu rõ ân đức Tam Bảo là một thiếu sót lớn trên con đường xuất gia và tu tập. Bởi Tam Bảo chính là nền tảng, là nguồn cội, là nơi nương tựa vững chắc và lâu dài cho mọi hành giả từ lúc phát tâm quy y cho đến khi xả bỏ báo thân”.

Giảng giải rõ nghĩa hai từ “ân đức”, Đại đức cho biết, đó không đơn thuần là cảm xúc biết ơn, mà là tâm niệm ghi nhớ những ơn lành lớn lao mà ai đó đã đem đến cho mình, kèm theo một thái độ sống có trách nhiệm, biết đáp đền, báo ân. Song, Đại đức cũng đặc biệt lưu ý, ân đức chỉ có ý nghĩa với những người biết ơn, còn người vô tâm thì chẳng bao giờ cảm nhận được.

“Tam Bảo là ba ngôi báu: Phật Bảo, Pháp Bảo và Tăng Bảo, là nơi nương tựa tối thắng cho chúng sinh trong ba cõi sáu đường. Người học Phật nếu không biết ân Tam Bảo, thì chẳng khác gì đi trên con đường mà quên mất ánh sáng đang dẫn đường”, Đại đức nhấn mạnh.

Theo Đại đức, khi nói đến Phật Bảo, nghĩa là phải xác định rõ Đức Phật Thích Ca Mâu Ni chính là vị Thầy gốc của người tu và chúng sanh, là đấng Từ phụ đã thị hiện, tu hành, chứng ngộ và truyền dạy con đường giác ngộ cho người xuất gia hôm nay. Qua đó, Đại đức giảng giải 9 ân đức của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vốn là những câu tụng quen thuộc trong các bài kệ hành trì:

 

 

• A La Hán: Bậc thanh tịnh tuyệt đối nơi thân, khẩu, ý, trừ sạch mọi kiết sử, xứng đáng được cúng dường bởi chư thiên và loài người.
• Chánh Đẳng Giác: Tự mình chứng đắc Tứ Diệu Đế, không thầy chỉ dạy.
• Minh Hạnh Túc: Đầy đủ trí tuệ và công hạnh.
• Thiện Thệ: Lời nói chân thật, hành động đúng đắn, nhất quán.
• Thế Gian Giải: Thấu hiểu các pháp thế gian và tâm thức của chúng sinh.
• Vô Thượng Sĩ: Không ai vượt hơn trong ba cõi.
• Điều Ngự Trượng Phu: Có khả năng điều phục những người khó điều phục.
• Thiên Nhân Sư: Là bậc Thầy của cả trời và người.
• Phật Thế Tôn: Là bậc được cả thế gian tôn kính, xưng tụng.

Một câu chuyện sâu sắc về Đề-bà-đạt-đa được Đại đức kể lại để minh họa cho sức mạnh của việc tưởng niệm Tam bảo. Dù phạm tội nặng, rơi vào địa ngục vô gián, nhưng nhờ công đức hướng tâm về Phật - Pháp - Tăng trong những phút cuối đời, ông vẫn có nhân duyên thành tựu quả vị Độc Giác trong tương lai. Đây là bài học lớn lao về niềm tin và sự tưởng niệm Tam bảo trong mọi hoàn cảnh.

ĐĐ. Minh Điệp cũng hướng dẫn đại chúng bài kệ hành trì niệm ân đức Phật Bảo, đồng thời khuyến khích chư hành giả học thuộc lòng để luôn nhớ ơn Đức Bổn Sư, người đã khai mở con đường sáng cho chúng sinh.

Đi đến ý nghĩa của “Pháp Bảo”, Đại đức chỉ rõ, Pháp Bảo là giáo lý chân thật, là con đường chính yếu đưa chúng sinh từ mê lầm đến giác ngộ, từ khổ đau đến giải thoát. Qua đó nhấn mạnh, nếu không tu đúng Chánh Pháp, mà rơi vào tà pháp, tợ pháp, thì suốt đời tu vẫn không đạt được mục đích tối hậu, đó là giác ngộ, giải thoát.

Đại đức cũng giải thích các đặc tính cao quý của Pháp Bảo như: khéo thuyết giảng bởi bậc Thế Tôn; thiết thực cho hiện tại, dẫn đến an lạc ngay bây giờ; không bị thời gian chi phối; ai hành trì đều có thể thấy kết quả rõ ràng; có khả năng hướng thượng, đưa người thực hành đến giải thoát; chỉ người trí mới có thể tự giác hiểu được.

 

 

Một lần nữa, bài kệ hành trì ân đức Pháp Bảo cũng được chia sẻ để đại chúng học tập và sử dụng trong khóa tu cũng như đời sống tu học thường nhật.

Đối với khái niệm về “Tăng Bảo”, theo Đại đức, đây là tập thể những người xuất gia tu tập đúng theo lời Phật dạy, gồm cả Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Sa-di, Sa-di-ni, với lý tưởng giải thoát và phụng sự. Đồng thời, ĐĐ. Minh Điệp phân tích rõ hai hình thức Tăng: Thánh Tăng, tức hững vị đã chứng quả từ Tu-đà-hoàn đến A-la-hán; phàm Tăng, tức những vị chưa chứng Thánh quả, nhưng có thể có giới đức hoặc không.

Các ân đức của Tăng Bảo được Đại đức giảng giải như sau: Là đệ tử chân chính của Như Lai; có giới hạnh nghiêm túc, đời sống phạm hạnh; hành trì đúng Chánh đạo (chân diệu hạnh, trực hạnh, ứng lý hạnh); là “bốn đôi tám vị” đại diện cho Thánh quả từ thấp đến cao; là phước điền tối thượng, xứng đáng để cung kính, lễ bái, cúng dường; là bậc Thầy của cả nhân thiên. Sau phần giảng giải, bài kệ niệm ân đức Tăng Bảo cũng được Đại đức hướng dẫn cặn kẽ cho đại chúng.

Kết thúc thời pháp, ĐĐ. Minh Điệp nhấn mạnh: “Niệm ân đức Tam bảo không chỉ là một cảm xúc nhất thời, mà là một pháp hành trì nền tảng trong đời tu. Nhớ nghĩ ân đức Tam bảo chính là cách giữ gìn niềm tin, là nơi nương tựa vững chắc giữa những thăng trầm, thử thách của hành trình giải thoát. Do đó, chư hành giả hãy học thuộc ba bài kệ niệm ân đức Phật - Pháp - Tăng, để có một chỗ dựa tâm linh bất biến”.

 

Một số hình ảnh được ghi nhận:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ban TT-TT Hệ Phái

-----ooOoo-----

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn