Khóa BDĐH 2025: Chư Tôn đức giảng về “Học hạnh La-hầu-la – Soi mình để trưởng thành trên đường tu”

Sáng 6/8/2025 (13/6N/Ất Tỵ), trong không gian trang nghiêm của Pháp viện Minh Đăng Quang (P.Bình Trưng, TP.HCM), chư Tôn đức Ban Giảng huấn: TT. Giác Phước và ĐĐ. Minh Tuế, đã dành những thời pháp cảm xúc cho toàn thể hành giả khóa Bồi dưỡng Đạo hạnh lần thứ 10.

THƯỢNG TỌA GIÁC PHƯỚC

Bài giảng của Thượng tọa xoay quanh hạnh của Tôn giả La-hầu-la, vị Sa-di đầu tiên của Tăng đoàn Đức Phật, cũng là bậc đệ tử được Đức Thế Tôn tán thán là “đệ nhất mật hạnh”.

Thuật lại tiểu sử Tôn giả La-hầu-la, TT. Giác Phước cho biết, Tôn giả là con trai của Thái tử Tất-đạt-đa và công chúa Da-du-đà-la, chào đời khi phụ vương vừa xuất gia. Sau khi Đức Phật thành đạo và trở về thăm hoàng cung, Tôn giả La-hầu-la mới biết mình là con của bậc Chánh Giác và được cho phép xuất gia lúc 7-8 tuổi, trở thành vị Sa-di đầu tiên của Tăng đoàn và được Tôn giả Xá-lợi-phất giáo dưỡng.

“Từ một chú tiểu ngỗ nghịch, La-hầu-la bấy giờ đã được rèn luyện và dần trở thành bậc Thánh đệ tử, đệ nhất về hạnh tu nghiêm mật và tĩnh lặng”, Thượng tọa chỉ rõ. Nhân câu chuyện của Tôn giả, Thượng tọa nhắc nhở đến đại chúng về 4 điều nhỏ không thể khinh suất dựa trên Kinh Giáo giới La-hầu-la (Trung Bộ 61):

• Đốm lửa nhỏ – có thể thiêu rụi cả khu rừng lớn, cũng như một đốm sân nhỏ có thể phá hủy rừng công đức.
• Con rắn nhỏ – tuy nhỏ nhưng vẫn có thể giết chết người.
• Chú tiểu nhỏ – nếu chịu tu tập, sẽ trưởng thành thành bậc Thượng tọa, Hòa thượng.
• Vị thái tử nhỏ – lớn lên có thể trị vì thiên hạ.

Qua đó, Thượng tọa sách tấn đại chúng: “Đừng xem thường các Sa-di, Tập sự trẻ. Nếu không có nhẫn nại, thông cảm, hiểu rõ, tâm từ bi lớn và hiểu biết rộng, dễ sinh phiền lòng với lỗi lầm của người trẻ, đặc biệt là đối với các chú tiểu nhỏ. Chúng ta hãy đồng cảm, nâng đỡ như Tăng đoàn ngày xưa đã yêu thương và giáo dưỡng Tôn giả La-hầu-la”.

Thượng tọa kể câu chuyện Đức Phật dạy Tôn giả La-hầu-la qua hình ảnh cái chậu rửa chân. Ngài hỏi La-hầu-la về giá trị của chậu khi đầy nước, khi cạn nước và khi úp ngược, từ đó dạy rằng, một tu sĩ hay nói dối, hoặc nói lời vô ích… cũng vô giá trị như cái chậu úp ngược. Bốn loại nói dối trong luật được TT. Giác Phước chỉ rõ đó là nói sai sự thật, nói lời ác, nói lời phù phiếm vô ích và nói lời đâm thọc. Đây đều là khẩu nghiệp nguy hại, khiến người tu đánh mất giá trị phạm hạnh.

Trích lời Tổ sư Minh Đăng Quang: “Nói rất ít, ngậm miệng cắn răng, tìm cách tránh nói, cực chẳng đã nói với ai năm sáu câu trở lại thôi”, Thượng tọa dạy, người tu nên giảm nói, tập nói lời đạo lý, hoặc giữ sự im lặng của bậc Thánh. Đồng thời, Thượng tọa cũng khuyến khích chư hành giả trẻ nên thực hành hạnh dấn thân, nhất là trong việc công quả như quét dọn, vá y, cắt thuốc, chăm sóc bệnh nhân, dịch kinh, thuyết pháp… để vun bồi công đức.

Cuối lời giảng, TT. Giác Phước sách tấn chư hành giả, nhấn mạnh: “Tôn giả La-hầu-la từ một chú tiểu thường xuyên bị quở trách đã trở thành bậc A-la-hán khi chưa đến 20 tuổi. Đó là thành quả của sự rèn luyện, của lòng khiêm cung và chí tu hành. Tuổi trẻ hay vấp ngã, nhưng nếu kiên trì, khiêm hạ và biết nghe lời chỉ dạy, thực hành tu sửa nghiệp cũ, thì vẫn có thể đạt Thánh quả”.

ĐẠI ĐỨC MINH TUẾ

Cũng xoay quanh chủ đề về Tôn giả La-hầu-la, ĐĐ. Minh Tuế khéo léo gợi mở: “Kinh Giáo giới La-hầu-la đặc sắc ở chỗ, ai nghe cũng thấy có mình trong đó”, để từ đây chỉ ra những xung đột về thân hành, khẩu hành, ý hành đang hiện hữu trong mỗi hành giả trẻ, như lời nói đùa quá trớn, những suy nghĩ chưa xứng đáng với người tu, hay hành vi gây tổn hại cho mình và cho người…

Kể lại những ngày tháng đầu tu tập, Đại đức cũng nhìn nhận, bản thân từng ngủ gục khi tụng kinh, ăn cơm sống vì nấu bằng rơm củi… để nhắc nhở đại chúng rằng, khó khăn là bình thường, nhưng nếu biết phản tỉnh và kiên nhẫn tu sửa chính mình thì sẽ ngày một trưởng thành trong đạo pháp.

ĐĐ. Minh Tuế cảnh tỉnh: “Chư hành giả, đặc biệt là những người trẻ, cần hiểu rằng, chúng ta đi tu không phải từ bỏ cha mẹ ruột để có nhiều cha mẹ nuôi, từ bỏ nhà nhỏ để ôm chùa lớn, mà là để nhìn vào gương soi chính mình, để sám hối, để tu sửa. Sám hối không chỉ là ăn năn lỗi trước, mà còn là hối cải lỗi sau, là quyết không tái phạm”.

Theo Đại đức, người xuất gia nên tập từ bỏ ái chấp, tham dục, không chất chứa những “tài sản tâm lý” khiến mình vướng bận. Bằng cách ví von gần gũi mà ý nghĩa, Đại đức nhận định, nếu ở đời phần lớn con người tìm cho mình một “thần tượng” và học theo, hay tôn thờ “thần tượng” ấy, thì trong đạo, khái niệm “thần tượng” không nên là cá nhân nào, mà người tu nên lấy Tam bảo và giới thanh tịnh làm tấm gương sáng để noi theo tu học.

Từ giáo pháp trong Kinh Giáo giới La-hầu-la (Trung Bộ 61 và 62), Đại đức dẫn dắt hội chúng quán chiếu thân tâm theo phẩm tính của Ngũ đại và Hư không. Trong đó, Đại đức chỉ rõ: “Đời tu không phải là nơi chất chứa, mà là nơi để loại bỏ bản ngã, như đất - nước - lửa - gió - hư không”.

• Như đất: Dung chứa mọi thứ, không dao động trước khen chê.
• Như nước: Mềm mại, hòa hợp, không từ chối bất cứ điều gì.
• Như lửa: Thiêu đốt những cấu uế, bất thiện pháp.
• Như gió: Tự do, mát mẻ, thổi bay những điều bất như ý.
• Như hư không: Không chấp thủ, không bám víu vào bất kỳ sở hữu nào.

Kết hợp với pháp quán ngũ đại, ĐĐ. Minh Tuế khuyến khích hành giả thực tập Tứ vô lượng tâm, nuôi dưỡng lòng từ bi, niềm hoan hỷ và tâm xả bỏ, để bước ra khỏi sự nhỏ hẹp của bản ngã.

Khép lại thời pháp, đại chúng nhận được một câu hỏi thú vị rằng: “Ai là người đẹp nhất?”. Trong sự suy ngẫm sâu xa của đại chúng, có thể nói, người đẹp nhất chính là người có nhận thức, biết phản tỉnh để hoàn thiện chính mình. Hoàn thiện bản thân, tuy không ít trở ngại, nhưng cũng chính là con đường đẹp nhất mà một hành giả có thể đi trên lộ trình đến bến bờ giải thoát khỏi ràng buộc của sinh tử.

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Ban TT-TT Hệ Phái

-----ooOoo-----

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn