Tây Ninh: HT. Giác Giới nói về ý nghĩa của khóa tu Truyền thống Khất sĩ Giới - Định - Tuệ

Sáng 07/12/2024 (07/12/Giáp Thìn), Trưởng lão HT. Giác Giới - Phó Thư ký kiêm Giám luật HĐCM, Giáo phẩm Chứng minh Hệ phái, Chứng minh kiêm Thiền chủ khóa tu, tiếp tục có thời pháp thoại, với chủ đề “ý nghĩa khóa tu Giới - Định - Tuệ”, tại khóa tu Truyền thống Khất sĩ lần thứ 36.

Nhắc lại lịch sử hình thành khóa tu Truyền thống Khất sĩ, bắt đầu từ năm 2010, Hòa thượng Giác Giới đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “du hành pháp xứ” đối với người Khất sĩ: “Theo lời dạy của Tổ sư, người Khất sĩ cần đi khắp nơi để học hỏi, trải nghiệm và giác ngộ, thay vì chỉ ở một chỗ”. Qua đó, Hòa thượng chỉ rõ, “du hành pháp xứ” là nét đặt trưng của Hệ phái Khất sĩ.

Tại buổi giảng pháp, HT. Giác Giới cũng đặt vấn đề về sự đa dạng của pháp môn trong Phật giáo, qua đó nhấn mạnh, dẫu Phật giáo có 84.000 pháp môn tu tập, song Giới - Định - Tuệ vẫn được xem là cốt lõi. Dựa trên kinh Đại Bát Niết-bàn và so sánh với các khái niệm khác như Tứ Thánh Đế, Bát Chánh Đạo, vô minh lậu, dục lậu, hữu lậu, v.v… Hòa thượng đã tường tận giải thích đến chư hành giả ý nghĩa của Giới - Định - Tuệ.

Trong đó, Hòa thượng chỉ rõ, ba loại lậu hoặc: dục lậu, hữu lậu và vô minh lậu, là những nguyên nhân khiến chúng sinh luân hồi trong sinh tử: “Nguyên nhân của vô minh lậu là do chúng sinh không giác ngộ được Tứ Thánh Đế (Khổ, Tập, Diệt, Đạo) hoặc bốn pháp là Giới - Định - Tuệ - Giải thoát. Giới - Định - Tuệ đó là đạo, còn Giải thoát đó là quả. Cũng như Bát Chánh đạo, cũng vẫn là đạo, mà Diệt đế mới là quả”.

Theo Hòa thượng, hành giả cũng cần phân biệt giữa "chứng ngộ" (biết được pháp) và "chứng đạt" (đoạn trừ hết phiền não). Dựa trên kinh Ví dụ cây, Hòa Thượng chỉ ra rằng, Giới - Định - Tuệ chỉ là giác cây, còn Giải thoát tri kiến mới là cốt lõi của đạo Phật. Tương tự, Bát Chánh đạo cũng được xem như nhánh cây, còn chánh trí, chánh giải thoát mới là cốt lõi của phạm hạnh.

Lấy kinh Dấu chân voi làm thỉ dụ, Hòa thượng kể lại cuộc gặp của một Bà-la-môn và một du Sĩ và sự thắc mắc của vị Bà-la-môn vì sao du Sĩ lại khẳng định Phật Thích Ca là người có trí tuệ rộng lớn. Theo đó, vị du Sĩ đưa ra ví dụ về dấu chân voi, cho rằng ông dựa vào bốn hiện tượng để xác định trí tuệ của Đức Phật: bốn vị gia chủ, Tỳ-kheo, Bà-la-môn và Sa-môn bác học, đều đã quy y Đức Phật sau khi được nghe thuyết pháp. Tuy nhiên, vị Bà-la-môn cho rằng ví dụ này chưa đủ thuyết phục. Và chánh giới, chánh định, chánh tuệ, chánh giải thoát tri kiến mới là dấu tích thực sự của Đức Phật, giống như dấu chân voi là lớn nhất trong các loài động vật.

Hòa thượng nhận định, Đức Phật truyền bá giáo pháp theo ba giai đoạn, bắt đầu từ Giới, sau đó là Định và cuối cùng là Tuệ. Dẫn chứng từ kinh Makhadeva, kể về tiền thân của Đức Phật là vua Makhadeva, đã xuất gia và đạt được pháp vượt trên phạm thiên giới. Tuy nhiên, khi thành Phật, Ngài nhận ra pháp này chưa đưa đến giải thoát hoàn toàn và con đường thánh đạo tám ngành mới là con đường chân chính.

Con đường thánh đạo tám ngành hay còn gọi là Bát Chánh đạo có thể được tóm gọn thành Giới - Định - Tuệ, tức như lời Tổ sư dạy, đó chính là pháp tu học vắn tắc, là con đường tu tập căn bản và quan trọng nhất để dẫn đến giải thoát khỏi sinh tử luân hồi. Theo Hòa thượng, tuy nói là ba pháp vắn tắt, nhưng Giới - Định - Tuệ là con đường tu tập bao trùm tất cả các pháp môn trong Phật giáo. Torng đó, Giới giúp đoạn trừ bất thiện từ thân khẩu, Định giúp đoạn trừ tâm ô nhiễm, Tuệ giúp trí tuệ sáng tỏ, không còn mê lầm và sau cùng, mọi pháp môn đều hướng đến thanh tịnh thân - khẩu - ý và đạt được trí tuệ.

Nhắc nhở chư hành giả, Hòa thượng nhấn mạnh: “Mục đích của việc học Phật pháp là để thấy biết, hiểu rõ về khổ và con đường diệt khổ. Cần phải hiểu rõ Khổ đế, Tập đế, Diệt đế, Đạo đế. Mục tiêu của sự học là đạt đến tuệ tri, mục tiêu của sự tu là đạt đến liễu tri. Liễu tri khổ chỉ có ở bậc A-la-hán và Phật. Học Phật pháp cũng cần phải có phương pháp đúng đắn, học với người Thầy chân chính và nên học kinh điển Phật dạy, những lời luận giải chỉ nên tham khảo. Hành giả hãy hướng mục tiêu gần nhất là đạt được chánh tri kiến, chứng quả nhập lưu”.

Phân tích lời dạy của Trưởng lão Giác Như, Hòa thượng chỉ rõ: “Đạo Phật chỉ có ba việc, là: thân - khẩu - ý, tham  - sân - si và Giới - Định - Tuệ. Nếu tham - sân - si là động cơ tạo nghiệp, dẫn đến tái sinh trong ba cõi, thì Giới giúp đoạn trừ ác nghiệp từ thân - khẩu, định giúp đoạn trừ nghiệp bất thiện từ tâm và Tuệ giúp soi sáng cho tâm, giúp tâm đi đúng hướng”.

Khép lại thời khóa trong ngày tu thứ 5 của khóa Truyền thống Khất sĩ lần thứ 36, HT. Giác Giới sách tấn chư hành giả: “Vì mục tiêu của người xuất gia là tu tập đề đoạn tận khổ đau, đạt đến Niết-bàn, cho nên mỗi hành giả cần phải hiểu rõ, ái dục là nguyên nhân của khổ đau, ái diệt thì khổ diệt. Hành giả phải tinh tấn tu tập, hướng đến mục tiêu đạt được chánh tri kiến (sơ quả nhập lưu) vì chánh tri kiến là nền tảng vững chắc cho việc tu tập. Muốn như vậy, chư hành giả cần buông bỏ mọi việc thế sự mà tập trung vào việc học pháp và hành thiền. Đặc biệt nên lưu ý, nên học kinh điển Phật dạy, những lời luận giải chỉ nên tham khảo và xác lập mục tiêu gần nhất là đạt được chánh tri kiến, chứng quả nhập lưu”.

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Ban TT-TT Hệ phái

-----ooOoo-----

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn