Tây Ninh: Tư tưởng giải thoát trong tập thơ của HT. Giác Huệ được đề cập trong khóa tu Truyền thống Khất sĩ lần thứ 36

Thuộc khuôn khổ khóa tu Truyền thống Khất sĩ lần thứ 36, ngày 05/12/2024 (05/11/Giáp Thìn), HT. Giác Pháp – Ủy viên HĐTS, Phó ban thường trực Giáo phẩm Hệ phái, Phó ban Tổ chức khoá tu, đã có thời pháp thoại nói về “Tư tưởng giải thoát trong tập thơ của Hoà thượng Giác Huệ”.

Ôn lại công hạnh của Hòa thượng Giác Huệ - vị khai lập Giáo đoàn VI, HT. Giác Pháp khẳng định: “Thay vì giảng về Chơn lý như các vị khác, hôm nay chúng ta bàn về tư tưởng siêu việt trong thơ của Hòa thượng Giác Huệ. Qua đó, không chỉ nhằm tưởng nhớ công hạnh của bậc Thầy đã sáng lập GĐ.VI, mà còn để chúng ta học hỏi và thấu triệt tư tưởng phạm hạnh của các bậc tôn đức trưởng bối, những vị đã gầy công xây dựng giáo pháp thuở ban đầu. Học tập theo tấm gương của các bậc tiền bối giống như dây sắn bám vào cây tùng để vươn lên, cây cổ thụ lớn chừng nào thì dây cũng vươn đến chừng ấy”.

Có thể nói, Hòa thượng Giác Huệ là một trong những vị Pháp sư lỗi lạc thời bấy giờ. Dù tuổi trẻ nhưng ý chí xuất trần của Ngài vô cùng hùng dũng, trượng phu. Những điều này được thể hiện rõ qua những dòng thơ của Ngài.

Đặc biệt, trong khuôn khổ buổi pháp thoại, HT. Giác Pháp đã giới thiệu đến chư hành giả 3 bài thơ: Chiến thắng, Hai người chiến sĩ và Đáp bức thư tâm sự, như những ví dụ sống động về tư tưởng hùng dũng, đại hùng đại lực của Hòa thượng Giác Huệ.

Đối với bài thơ Chiến thắng, thông qua hình ảnh người chiến sĩ, Hòa thượng Giác Huệ đã ví người tu hành cũng như một chiến sĩ, luôn phải chiến đấu với “ma quân”, ở đây không gì khác hơn là tam độc: tham lam, sân giận, lười biếng. Chiến thắng được tam độc này, người xuất gia mới vượt qua được “ải Niết-bàn”, cũng như chiến sĩ, phải vượt qua kham khổ, đánh bại ma quân, mới dành được chiến thắng vẻ vang.

Qua bài thơ, HT. Giác Pháp chỉ rõ về tâm giải đãi lười biếng, đối lập với đức tính tinh tấn, kiên trì đến cùng. Trong đó, Hòa thượng khẳng định, tâm lý giải đãi lười biếng, tức hay tìm cách trốn tránh, không muốn tu tập, chính là chướng ngại lớn nhất mà người xuất gia cần phải “tung chăn đạp cho đổ”. Đồng thời, hành giả tu tập cần chú trọng vào sự tinh tấn, nỗ lực một cách kiên trì.

Hòa thượng cũng giải thích rõ về ba mức độ tinh tấn trong 37 phẩm trợ đạo: 1. Bị giáp tinh tấn, 2. Gia hạnh tinh tấn, 3. Vô hỷ túc tinh tấn, tương ưng với sự khởi đầu, nỗ lực gia tăng và không tự mãn. Qua đó, Hòa thượng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự nỗ lực không ngừng nghỉ trong tu hành. Theo Hòa thượng, bất kể là ở pháp môn nào, là người xuất sĩ cũng đều phải lấy tinh thần kiên trì đến cùng, không bao giờ bỏ cuộc làm trọng. Dụ như hình ảnh cây ngã sau nhát búa cuối cùng và bức tường hoàn thành sau viên gạch sau cuối, làm minh chứng cho sự kiên trì, nhẫn nại trong tu tập ấy.

Đối với bài thơ Hai người chiến sĩ, có thể thấy, một lần nữa hình ảnh người chiến sĩ được ẩn dụ nhằm khích lệ hàng xuất gia. Qua đó, 3 trường hợp của người chiến sĩ được nhắc đến trong bài thơ, gồm: chiến thắng trở về, bị bắt làm tù binh, chết trên chiến trường. Tương tự với người chiến sĩ, HT. Giác Pháp chỉ rõ, người tu hành cũng có 3 trường hợp: đạt thành chí hướng (giải thoát giác ngộ), không đạt thành chí hướng (sống lay lắt hưởng thụ), không hoằng pháp lợi sanh (tịch diệt).

Qua đó, HT. Giác Pháp ca ngợi tư tưởng cao cả, hùng dũng của Hòa thượng Giác Huệ, khi thông qua những vần thơ, Ngài đã dày công khích lệ mọi người không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện sự tinh tấn và vững vàng kiên trì  vượt qua khó khăn, đi đến tột cùng lý tưởng của mình. Lấy lời dạy của Tổ Quy Sơn, HT. Giác Pháp cũng sách tấn chư hành giả nên nhìn lên các bậc tôn túc để học tập, không nên hành xử theo thói ương hèn.

Đối với bài thơ Đáp bức thư tâm sự, trong đó có bức thư của người chị gửi cho Hòa thượng Giác Huệ, đại ý khuyên rằng, mong Ngài sau khi “tung mây lướt gió khắp phương trời”, hoặc hãy quay về, hoặc nếu không thì hãy bay thẳng đến Niết-bàn. Theo đó, Ngài đã đáp từ bằng việc khẳng định con đường tu hành của mình là “đi mãi không hẹn ngày quay bước”, vượt lên trên mọi cám dỗ của thất tình lục dục, quyết tâm theo đuổi lý tưởng giải thoát. Ví mình như con tằm, Hòa thượng Giác Huệ đã khẳng định, suốt đời chỉ biết nhả tơ, dù “nước non thay đổi bóng trăng mờ, / đời Khất sĩ vẫn là đời giải thoát”. Ngài lấy Tứ y pháp để nói về sự giải thoát khỏi ràng buộc bởi bốn thứ: ăn, mặc, ở, bệnh.

HT. Giác Pháp cũng chỉ rõ chí nguyện cứu thế và tâm hồn không đổi bạc của Hòa thượng Giác Huệ được thể hiện qua từng lời thơ: “tuy nói thế chứ lòng nguyện cứu thế, / non có mòn chí nguyện chẳng mòn đâu”, hay “mực có phai lời thề chẳng phai màu, / tóc có bạc tâm hồn không đổi bạc”. Từ đó cho thấy sự kiên định, vững vàng trong tâm nguyện của Hòa thượng Giác Huệ, quyết chí đi theo lý tưởng của mình, chấp nhận những thử thách sẽ đến, lấy mình làm tấm gương cho hàng hậu thế về sau.

Thông qua 3 bài thơ được nêu ra tại buổi giảng, HT. Giác Pháp đã cho chư hành giả thấy được tinh thần dõng mãnh, quyết chí tu tập của các bậc tôn túc tiền bối, đặc biệt là Hòa thượng Giác Huệ, một tư tưởng siêu việt của hàng xuất sĩ. Dù phải tu tập “khổ hạnh”: “vĩnh kiếp không đồng xu dính túi, / giải nắng dầm mưa dày gió bụi, / ngủ mồ ngủ mã lạnh lùng thân, / bữa no bữa đói ốm o dần”, chư Tôn túc vẫn một lòng hướng nguyện tìm kiếm chân lý Phật đà, đạt đến Niết-bàn, giải thoát.

HT. Giác Pháp khẳng định, so với ngày nay, người tu sĩ có cuộc sống sung sướng hơn, nhưng lại thiếu tinh thần “sống phải xem dường đã chết”, thiếu sự nỗ lực, tinh tấn. Qua đó, Hòa thượng sách tấn: “Chư hành giả nên noi gương các bậc tiền bối, tinh tấn tu tập, nỗ lực hơn nữa để vượt qua sự sợ hãi, lười biếng để đạt được giác ngộ, không nên chỉ lo cầu an cho bản thân mà quên đi trách nhiệm phụng sự đạo pháp.

Buổi chiều cùng ngày, chư Tôn đức đã có buổi pháp đàm nói về chủ đề tinh tấn trong thời buổi hiện đại, với những thảo luận sôi nổi và ấm tình đạo vị. Cuối cùng, Hoà thượng chủ toạ kết luận, việc tu tập cần sự thực hành tinh tấn, nhưng không nên thái quá hoặc bất cập, vì đường đạo còn dài, mọi thứ cần vừa phải và thích hợp với căn cơ của mỗi vị trong khi tu tập.

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Ban TT-TT Hệ phái

-----ooOoo-----

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn