Hạnh Phúc Và Đau Khổ

HẠNH PHÚC VÀ ĐAU KHỔ

Sự sống đến với chúng ta là một điều may mắn. Có được thân người, chúng ta càng thấy may mắn nhiều hơn, và càng hạnh phúc hơn khi được làm đệ tử của Phật, dù là hàng xuất gia hay tại gia. Đức Phật thị hiện ra đời với bức thông điệp “Khai thị chúng sanh ngộ nhập Phật tri kiến”, với mong muốn dẫn dắt chúng sanh thấy được tự tánh chơn như nơi bổn tâm, và Đức Phật cũng đã khẳng định rằng: “Ta là Phật đã thành, các người là Phật sẽ thành”. Chính nhận định ấy giúp chúng ta biết rằng chúng ta rồi cũng sẽ thành Phật. Vậy làm thế nào để đến cõi Niết bàn?

Do vô minh che lấp nên con người cứ mãi trôi hụp trong biển luân hồi. Những khát vọng, những si mê, những ưa thích việc thế gian như lăng xăng tạo lập bám víu hay lo sợ gìn giữ tiền của, vật chất, chạy theo các dục lạc thế gian, tranh giành mong muốn chức tước, địa vị, thích ăn uống tiệc tùng ngủ nghỉ, gọi chung là ngũ dục hồng trần đã làm cho chúng sanh ngày một lạc bước, ngày một rời xa bản thể của mình. Ngũ dục dẫn dắt, dòng đời cuốn trôi, ái dục buộc ràng đã đưa chúng sanh tìm về muôn vàn nẻo khổ. Đệ nhất Cố Ni trưởng trong bài “Thân” đã dạy rằng:

“Đem thân làm kẻ tội đày,

Cho bao vật chất nó cai trị mình.

Để tâm làm vật hy sinh,

Suốt đời theo lịnh dục tình dắt lôi”.

Thật vậy, cả thân và tâm của chúng sanh bị những dục vọng kéo lôi, bị cái cầu vồng nhiều màu sắc mê hoặc và quyến rũ, bị hoa mắt, bị mê mờ nên đã không nhận ra được đâu là màu sắc thật sự của khổ đau.

Vạn vật vô thường, cảnh vô thường và tâm vô thường, cuộc đời là phù du, giả tạm. Vậy trong cái vô thường ấy, thế nào gọi là hạnh phúc và đau khổ? Phải chăng hạnh phúc chính là có được những điều mà mình mong muốn, có được một gia đình êm ấm, vợ chồng con cái vui vẻ thuận hòa, công danh sự nghiệp sáng lạng, hình tướng xinh đẹp giàu có? Vâng, đó chính là hạnh phúc, nhưng cái hạnh phúc đó nó có hằng bền và vĩnh cửu hay không? Nếu chúng ta tin vào sự vô thường của vạn vật thì đến một ngày nào đó, những người thương yêu của chúng ta rồi cũng sẽ chết vì có ai sống được đến ngàn năm?

Đúng như:

“Muôn pháp không thường còn,

Người sanh ắt có diệt,

Sanh tử như thủy triều

Diệt tận chân phúc hiện…” (Kinh Vãng Sanh)

Đức Tổ sư đã khẳng định vạn pháp là vô thường, khẳng định sự sống chết của con người, giống như nước thủy triều lên xuống hằng ngày. Đó đã là quy luật, một quy luật chi phối tất cả vạn pháp hữu vi, xưa cũng như nay và ngàn sau vẫn thế. Vậy thì có phải khi vô thường sanh tử đến, chúng ta rất đau khổ khi phải vĩnh biệt người mình thương yêu, và phải chăng đó chính là hạnh phúc mà chúng ta tìm cầu, cái hạnh phúc mong manh và tạm bợ? Không! Cái hạnh phúc mà chúng ta cần tìm đó là cái hạnh phúc lâu dài và vững chắc. Hạnh phúc mà đưa chúng ta tiến đến sự an vui cả thân và tâm. Chúng ta hạnh phúc chỉ khi nào tâm không đắm nhiễm, không dính mắc, không khổ đau. Chúng ta khổ đau là do chúng ta chấp vô thường là thường, và lầm nhận thường là vô thường. Chúng ta tìm cầu nó với sự u mê và khi điều bất toại ý xảy ra thì khổ là điều chắc chắn.

Ai cũng muốn sống hoài không chết, nhưng có ai sống đến ngàn năm? Ai cũng muốn giàu có xinh đẹp, nhưng mấy ai muốn là được. Tất cả đều muốn, nhưng mấy ai sở ý sở cầu được thành tựu? Chúng sanh luôn “Muốn, muốn, muốn…” để rồi phải “khổ, khổ, khổ…”. Tâm chấp thủ vào cái tôi, cái ái, chấp vào cái tham, nên cứ mãi lẩn quẩn không ra khỏi được vòng lao khổ. Cái áo mới mặc rồi cũng cũ, chiếc xe mới đi hoài rồi cũng hư, con người sống rồi cũng đến lúc chết. Vậy có cái gì là trường tồn đâu? Tại sao ta không thay chữ “Muốn, muốn, muốn…” thành chữ “Buông, buông, buông…” và chữ “khổ, khổ, khổ…” thành “an, an, an…”. Tâm chúng sanh vô hình vô tướng nhưng cũng không phải là cái túi chứa hết tất cả sự tham muốn, sân giận, ganh ghét, và vô số các phiền não. Mang những thứ ấy vào tâm chẳng khác nào chúng ta đang tự bỏ lên mình một tảng đá lớn và tảng đá này đang dìm chúng ta xuống sâu biển luân hồi sanh tử. Đệ nhất Cố Ni trưởng có dạy rằng:

“Do tâm ý tạo ra nghiệp cảnh,

Cho thân hình chịu lãnh đau thương”.

(Kinh Tam Bảo - Cầu Siêu)

Thật vậy, nếu chúng ta cứ chấp chặc vào tâm những điều bất toại ý thì cũng ví như khi đói thì ăn, nhưng ăn quá no sẽ bị khó tiêu, nặng bụng, gây khó chịu vậy. Có những điều chúng ta tầm cầu quá cao, mong cầu hạnh phúc quá nhiều, nhưng điều chúng ta đạt được lại là sự an ủi, là hạnh phúc ngắn ngủi trong đau khổ lâu dài. Vậy tại sao chúng ta không dùng biện pháp hoán đổi, hạnh phúc không tự mất đi, mà nó chỉ chuyển hóa từ hạnh phúc tạm bợ qua hạnh phúc lâu dài bằng cánh trau giồi một đời sống tâm linh. Biết tắm mình trong dòng sữa pháp, biết kính tin Tam bảo, tin luật nhân quả, sống một đời sống thiện lành và tri túc, biết bố thí cúng dường, và nhất là biết dừng chân để nhìn lại trong chánh niệm tỉnh giác thì đó chính là cõi Niết bàn tại thế gian. Niết bàn chính là nơi tự tâm, Phật tánh nơi tự tâm. Cố Ni trưởng đã nhắc rằng:

“Muốn ra khỏi biển luân hồi,

Quả kia phải hái cho rồi đừng gieo.

Dừng chân là bóng chẳng theo,

Nhơn tay thì nghiệp chẳng theo bên mình”. (Giới Sát)

Tâm làm chủ tất cả vạn pháp, hạnh phúc hay khổ đau là do sự tu tập, luyện tâm của mỗi cá nhân. Sống tri túc và không mong cầu, tâm sẽ trở nên hoan hỷ và an lạc, thong dong như gió thoảng trên không gian và chẳng có vật chi ràng buộc nó. Đó chính là cõi Niết bàn tại thế gian.

Cuộc sống cứ mỗi ngày trôi qua, con người cứ thế mà bị cuốn trôi theo những dục lạc của trần gian. Dẫu biết vọng tìm là khổ nhưng ta vẫn tìm cầu cái hạnh phúc tạm bợ trong sự khổ. Dẫu biết vạn vật vô thường, nhưng ta vẫn chấp là thường nên khổ cứ bủa vây. Cố Ni trưởng có dạy rằng:

“Chơn lý đầu tiên là khổ đế,

Dẫy đầy nỗi khổ cõi trần gian.

Sanh già đau chết thêm phiền não,

Nước mắt nhơn sanh bốn biển tràn”.

(Kệ trích lục - Tứ Diệu Đế)

Dù nước mắt có làm tràn biển, dù trần gian có dẫy đầy những khổ đau, dù sanh lão bệnh tử có chi phối và làm khổ đau đến tột cùng thì chúng sanh do vô minh che đậy, do ái dục trói buộc vẫn cứ mãi lao vào như những con thiêu thân, cứ mãi trồi hụp trong biển luân hồi sanh tử và cứ mãi đi tìm hạnh phúc, một hạnh phúc tạm bợ, mong manh, ngắn ngủi. Ôi! Thật là:

“Rượu đời say biết bao giờ tỉnh,

Nhưng tỉnh rồi lại vẫn cứ say”.

Vì vậy chúng ta phải tự mình cứu mình ra khỏi biển ái mênh mông, ngập đầy đau khổ đó bằng cách vươn mình cất bước thong dong bước ra khỏi cuộc đời ô trược, nương thân vào cửa đạo nếm hương vị cam lồ, sống một đời tri túc, trở thành người con gái, trưởng tử của đức Từ tôn. Có như vậy mới phải là đáng sống, đáng tồn tại và không uổng phí kiếp làm người.

Ngày tưởng niệm 30 năm Ni trưởng vắng bóng, con xin viết đôi dòng hiểu biết của con về hai chữ “vô thường”. Con thực tập về thân, khẩu, ý được chuyên cần là nhờ được Tụng những bài kệ của Ni trưởng hằng ngày. Con xin được kính dâng Ni trưởng chứng minh cho con.

-----ooOoo----- 

BÀI LIÊN QUAN

Chơn Lý 44: Tu Và Nghiệp  ( Liên Trang , 6200 xem)

Kệ Chơn Lý - Giới Phật Tử  ( Liên Liêm , 4156 xem)

Lục Căn - Kệ Chơn Lý Số 3  ( Liên Thông , 8648 xem)

Ăn Chay  ( Liên Yên , 4100 xem)

Khất Sĩ  ( Liên Hỷ , 3256 xem)

Cảm tưởng thơ Đệ Nhất Ni Trưởng  ( Liên Thiền , 7660 xem)

Chuyển hóa tự thân  ( Liên Như , 7496 xem)

Gương sen chiếu diệu  ( Hòa thượng Giác Toàn , 10256 xem)

Đời - Đạo viên dung  ( Liên Duyên , 8220 xem)

Kỷ yếu Lễ Tưởng Niệm Lần Thứ 30 Ni Trưởng Huỳnh Liên - Lời Nói Đầu  ( Ban Biên Tập , 11912 xem)

Ý KIẾN BẠN ĐỌC

Ý kiến của bạn