Trường hạ Tịnh xá Ngọc Phú PL.2570: Hòa thượng Giác Pháp sách tấn về bổn phận và trách nhiệm của người xuất gia qua "Quy Sơn Cảnh Sách"

Sáng 09/06/2026 (24/04/Bính Ngọ), HT. Giác Pháp – Ủy viên HĐTS, Phó Trưởng ban Nghi lễ Trung ương GHPGVN, Phó Thường trực Ban Thường trực Giáo phẩm Hệ phái, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN TP.HCM, Tri sự trưởng GĐ.V PGKS, đã quang lâm Trường hạ Tịnh xá Ngọc Phú (64 Ni Sư Huỳnh Liên, phường Bảy Hiền, TP.HCM), thăm và sách tấn chư hành giả Ni an cư PL.2570, với chủ đề xoay quanh bổn phận và trách nhiệm của người xuất gia qua tác phẩm Quy Sơn Cảnh Sách.

Ba tháng ACKH không chỉ là thời gian thúc liễm thân tâm, trau dồi giới đức mà còn là cơ hội để người xuất gia nhìn lại chính mình trên con đường phụng sự Chánh pháp. Giữa nhịp sống nhiều biến động của thời đại, câu hỏi về lý tưởng xuất gia, về trách nhiệm kế thừa mạng mạch Phật pháp càng trở nên thiết thực hơn bao giờ hết. Chính từ ý nghĩa đó, Hòa thượng đã chọn Quy Sơn Cảnh Sách – một tác phẩm được xem là kim chỉ nam của người xuất gia – làm nền tảng triển khai thời pháp.

HT. Giác Pháp nhận định, mặc dù Quy Sơn Cảnh Sách là trước tác của Tổ Quy Sơn Linh Hựu, nhưng toàn bộ nội dung đều tương ưng với lời Phật dạy, nên từ lâu đã được chư Tổ và Tăng Ni các thời xem trọng. Cùng với Kinh Tứ Thập Nhị Chương và Kinh Di Giáo, Quy Sơn Cảnh Sách theo đó được tôn xưng là "Phật Tổ Tam Kinh", trở thành những lời cảnh tỉnh thiết tha dành cho người bước vào đời sống phạm hạnh.

Từ đoạn pháp ngữ nổi tiếng: "Phù xuất gia giả, phát túc siêu phương, tâm hình dị tục, thiệu long Thánh chủng, chấn nhiếp ma quân, dụng báo tứ ân, bạt tế tam hữu...", Hòa thượng đã khai mở ý nghĩa sâu xa của hai chữ "xuất gia". Theo đó, xuất gia không đơn thuần là rời bỏ mái ấm thế tục, hay thay đổi hình tướng bên ngoài, mà là một cuộc chuyển hóa tận gốc nơi nội tâm, hướng đến mục tiêu vượt thoát tam giới, đoạn trừ phiền não và thành tựu con đường giải thoát.

"Người xuất gia phải mang trong mình chí nguyện lớn lao là tiếp nối mạng mạch Chánh pháp, đền đáp bốn ân nặng và cứu độ chúng sanh trong ba cõi. Bởi vậy, sự khác biệt của người tu không nằm ở chiếc y, hay mái đầu đã cạo, mà ở khả năng chuyển hóa tham - sân - si, ở năng lực giữ gìn thân - khẩu - ý thanh tịnh giữa cuộc đời nhiều duyên cảnh", Hòa thượng nhấn mạnh.

Từ đó, Hòa thượng đặt ra vấn đề cốt lõi: "Làm thế nào để người xuất gia thật sự vượt thoát tam giới?". Và, câu trả lời không nằm ở sự tìm cầu bên ngoài, mà ở sự chuyên tâm chuyển hóa nội tâm. Hòa thượng chỉ rõ: "Người tu phải biết ngăn ngừa các bất thiện pháp chưa sinh, đoạn trừ các bất thiện pháp đã sinh, đồng thời nuôi lớn các thiện pháp để từng bước tiến đến sự an ổn và giải thoát".

Triển khai sâu hơn tinh thần ấy, Hòa thượng nhấn mạnh lý tưởng "thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sanh" – cốt lõi của đời sống xuất gia. "Muốn giữ vững chí nguyện ấy, hành giả cần thành tựu năm đức của người xuất gia: phát tâm mến đạo, từ bỏ hình tướng thế tục để khoác lên mình pháp phục, cắt đứt những ràng buộc ái luyến, hy sinh thân mạng vì đạo và phát tâm Đại thừa để cứu độ chúng sanh", Hòa thượng khẳng định.

Những lời huấn thị ấy càng trở nên sinh động khi Hòa thượng nhắc lại tấm gương đạo hạnh và chí nguyện phụng sự của cố HT. Giác Huệ, qua thi phẩm Hai người chiến sĩ. Hình ảnh người Tăng Khất sĩ hiện lên trong tác phẩm với tâm nguyện son sắt:

"Dù máu khô, lệ ráo, xác ve gầy,
Dù xương mòn, thịt rã, hoặc phơi thây,
Cũng chỉ biết phụng thờ cho lý tưởng".

Đó vừa là những vần thơ giàu cảm xúc, cũng vừa là tuyên ngôn sống động về tinh thần dấn thân, phụng sự và trung thành với lý tưởng giác ngộ của người xuất gia. Bên cạnh đó, bài thơ Đáp bức thư tâm sự tiếp tục khắc họa hình ảnh vị Tăng sĩ không quay đầu trước mọi gian lao thử thách, lấy sự tiếp nối mạng mạch Chánh pháp làm lẽ sống của đời mình. Tuy nhiên, lý tưởng cao đẹp ấy chỉ thật sự có ý nghĩa khi được bảo hộ bằng đời sống Phạm hạnh. Vì vậy, Hòa thượng đặc biệt nhấn mạnh lời cảnh tỉnh của Tổ Quy Sơn: "Nhược bất như thử, lạm xí tăng luân, ngôn hạnh hoang sơ, hư triêm tín thí". Theo Hòa thượng, đây là lời cảnh báo sâu sắc dành cho người xuất gia nếu không sống đúng với giới luật và lý tưởng ban đầu. "Khi hình thức xuất gia không đi đôi với nội dung tu tập, khi thân ở trong Tăng đoàn nhưng tâm vẫn bị chi phối bởi thế tục, thì người ấy chỉ đang 'lạm xí tăng luân', làm tổn giảm uy tín của Tăng bảo và phụ lòng tín tâm của đàn-na tín thí", Hòa thượng khuyến tấn.

Khái niệm "điểu thử Tăng" được Hòa thượng nhắc lại như một tấm gương phản chiếu để mỗi hành giả tự soi rọi chính mình. Đó là hình ảnh người mang hình tướng xuất gia, nhưng tâm hạnh chưa thật sự chuyển hóa, tùy cảnh mà thay đổi, tùy duyên mà dao động. Đây chính là điều mà mỗi người cần thường xuyên phản tỉnh trong đời sống tu học. Liên hệ với tư tưởng của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang, Hòa thượng nhấn mạnh: "Người Khất sĩ phải luôn giữ gìn sự thanh tịnh nơi ba nghiệp". Dẫn lời trong Chơn Lý "Trên mặt nước", Hòa thượng nhắc nhở: "Lời nói của người tu ví như hoa sen, việc làm của người tu ví như lá sen, ý niệm của người tu ví như gương sen. Hình ảnh hoa sen vươn lên giữa bùn lầy nhưng không nhiễm bùn chính là biểu tượng cho đời sống Phạm hạnh của người xuất gia. Dù còn hiện hữu giữa cuộc đời, người tu vẫn phải lấy giới đức làm nền tảng, lấy trí tuệ làm sự nghiệp và lấy sự thanh tịnh của thân tâm làm thước đo cho mọi hành xử".

Khép lại thời pháp, Hòa thượng tha thiết sách tấn đại chúng quán niệm sâu sắc về tính chất vô thường của thân mạng: "Mỗi ngày trôi qua là một ngày tuổi thọ vơi dần. Vì vậy, người xuất gia cần biết trân quý từng khoảnh khắc hiện tại để tu tập, phụng sự và hoàn thiện đạo nghiệp của mình. Chỉ khi sống trọn vẹn với chí nguyện xuất trần, người tu mới có thể xứng đáng với hạnh nguyện 'thiệu long Thánh chủng', tiếp nối mạng mạch Chánh pháp và đền đáp ân sâu của Tam bảo".

Thời pháp khép lại trong không khí trang nghiêm và lắng đọng. Những lời giáo giới từ Quy Sơn Cảnh Sách, cùng những liên hệ sâu sắc với tinh thần Chơn Lý của Đức Tổ sư Minh Đăng Quang, đã giúp đại chúng nhận thức rõ hơn trách nhiệm của người xuất gia trong việc giữ gìn phạm hạnh, kế thừa Chánh pháp và phụng sự nhân sinh trên con đường giác ngộ, giải thoát.

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn