Nhớ ơn Cha Mẹ

Nhớ ơn Cha Mẹ

Liên Nguyệt - TX Ngọc Chiếu Bình Thuận

A. DẪN NHẬP

Dòng lịch sử trải dài theo năm tháng, tiếp nối nhau như sống cuộn trào. Cũng vậy, thời gian trôi mãi với tháng ngày thoi đưa, không chờ đợi một ai giữa cõi đời trần luỵ này.

Vậy nên, mỗi người xuất gia phải cần lập nguyện kiên cố và phát Bồ đề tâm dõng mãnh. Quyển Nhập Bồ tát hạnh có dạy: “Muốn diệt trừ vô lượng khổ đau trong ba cõi, và trừ những nỗi bất an cho hữu tình, muốn hưởng được trăm thứ khoái lạc, thì đừng bao giờ xả bỏ Tâm Bồ đề”. Đó là nguồn sống, là dòng máu chảy luôn trong mỗi người học Phật nói chung và giới tu sĩ nói riêng. Với bài văn Khuyến Phát Tâm Bồ đề là một minh chứng rõ ràng và xác đáng nhất mà Ngài Thật Hiền đã để lại cho đàn hậu tấn.

Với bài tiểu luận này, người viết áp dụng phương pháp phân tích, giải thích về “Nhớ ơn cha mẹ mà phát tâm Bồ đề”, là một trong mười loại nhân duyên phát tâm mà mỗi người con Phật cần nên áp dụng ngay trong cuộc sống hiện tại để hưởng điều phước lạc trong lai.

B. NỘI DUNG

1. Nhân duyên Phát Tâm Bồ đề

Như đã nói, con đường tu hành từ phàm phu tới giác ngộ thì dài lắm. Đôi khi phải mất rất nhiều kiếp số, chứ không phải chỉ một đời rồi “tức thân thành Phật”. Chúng ta có biết khi Bồ tát muốn dẫn dắt chúng sinh tu hành nhiều kiếp số như vậy, điều khó khăn nhất đối với các Ngài là gì chăng ?

Ở thời đại nào hay quốc độ nào, cũng dẫy đầy sự đau khổ, có người giàu, kẻ nghèo, người hiền kẻ dữ, có chúng sanh dễ độ lại có kẻ khó độ. Thế nên, hàng Bồ tát muốn dẫn dắt chúng sanh từ bờ mê sang bến giác thật khó lắm thay. Con đường dài thật dài và lắm nỗi gian truân. Vậy nên, Bồ tát phải lập kiên cố nguyện, không được thấy đường xa dài mà sanh lòng khiếp sợ lùi bước, mà phải khắc phục mọi khó khăn, bài trừ mọi chướng ngại “Thấy chúng sanh khó độ, không sanh lòng chán nản mỏi mệt, như trèo núi cao muôn nhẫn ắt phải trèo đến đỉnh, như lên tháp chín tầng ắt phải lên đến ngọn”.

Chúng sanh thì vô lượng vô biên, nhiều không sao tính xuể, về mặt căn tính thì sai biệt khôn lường, phần lớn chúng sanh cang cường ngang ngạnh khó hoá độ. Ấy thế mà Địa Tạng Bồ tát phát thệ nguyện “Địa ngục vị không, thệ bất thành đạo. Chúng sanh độ tận, phương chứng Bồ Đề”, Lời nguyện của Ngài chắc thật như Kim Cương, đây là khuyên mọi người phát tâm chân chánh vậy.

Tâm Bồ đề này là vua trong các thiện pháp; phải có nhân duyên mới phát khởi được. Nói đến nhân duyên Phát tâm Bồ đề thì có mười loại. Nếu nhất nhất nói ra, thì không sao nói hết được mà chỉ xin đề cập đến một khía cạnh, một phần nhỏ thôi. Đó là nghĩ tưởng đến ơn sanh thành dưỡng dục mà phát tâm.

2. Nhớ công ơn cha mẹ mà phát tâm Bồ đề

Muốn báo đền ân Đức Phật, đương nhiên phải vận dụng sinh mệnh của ta, mà sinh mệnh này là do cha mẹ ta mang lại. Ân đức của cha mẹ, cũng không thể không báo đền. Cho nên “Niệm ân đức cha mẹ” mà phát tâm Bồ đề liệt vào thứ hai.

Thật chính xác khi người xưa ví ân đức của cha cao như núi Thái sơn, tình thương của mẹ sánh như nước trong nguồn chảy ra. Núi Thái cao ngất muôn trùng làm sao có thể đo được, nước trong nguồn chảy hoài không bao giờ cạn làm sao có thể dò được, cũng vậy ân cha nghĩa mẹ làm sao có thể lường được:

“Công cha như núi Thái sơn,

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”.

Suốt cuộc đời cha mẹ là trải dài cả một sự hy sinh vô tận đối với con cái.

Kể từ khi mang thai vất vả, sanh con khó nhọc, cho đến dầm sương dãi nắng nuôi con khôn lớn. Bao nhiêu tâm huyết và hoài bão đều đổ dồn vào con, từng ngày mong mỏi con mau khôn lớn thì cũng đến lúc tấm thân cha mẹ rệu rã theo cùng năm tháng, bóng dáng già cỗi của người đã oằn xuống trên bước đường vinh hoa phú quý của đời con. Kể sao cho xiết những công lao khó nhọc đó.

Mẹ… mẹ oi! Cha… cha ơi! Từ khi lọt lòng bập bẹ hai tiếng mẹ ơi đến bây giờ và mãi mãi vẫn còn tồn đọng trong đáy lòng con.

Ôi tiếng gọi nghe sao dễ thương quá, thiết tha quá. Tình mẹ dịu mát ngọt ngào như suối cam lồ tưới tẩm tâm hồn con, nghĩa cha bao la tợ đất trời. Kể sao cho xiết, ví sao cho vừa công ơn ấy, chỉ biết mượn đôi dòng thơ để diễn đạt, mới mong thấu được:

“Công cha nghĩa mẹ cao vời

Nhọc nhằn chẳng quản suốt đời vì ta

Nên người ta phải xót xa,

Đáp đền nghĩa nặng như là trời cao”

Nghĩ tưởng bấy nhiêu thôi mà bổn phận làm con đền trả mãi không hết dầu trọn cả đời phụng dưỡng, cung cấp vật thực, tiền tài cũng không bao giờ đáp trả đủ “ví có kẻ nào, hai vai kiệu cõng, cha mẹ đi chơi, suốt cả mọi nơi, trên rừng dưới biển, hai vai nặng trễ, mòn cả đến xương, máu chảy cùng đường, không hề ân hận, cũng chưa báo được, công đức mẹ cha, kể trong muôn một”.([1]) Ở đây, phác hoạ đôi nét về hiếu nghĩa thế gian còn với giới xuất gia thì “cung phụng đồ ăn uống và châu báu chưa đủ trả được ơn cha mẹ. hướng dẫn cha mẹ xoay về chánh pháp mới là báo hiếu”.([1]) Và sự đền ơn đáp nghĩa này cũng là suối nguồn của sự phát tâm ấy vậy.

Thật vậy, người con hiếu lý tưởng của Phật giáo ngoài việc vâng lời, phụng dưỡng, thờ kính cha mẹ, còn phải biết quy y Tam Bảo, biết hướng cha mẹ quay về nẻo chánh, bố thí làm lành, nương theo pháp Phật tu hành để có được trí huệ chân chánh. Vì vậy, Phật giáo không cho “vô hậu vi đại”- không con nối dõi là bất hiếu. Ngược lại, với Phật giáo, những người xuất gia lại là người chí hiếu, vì họ biết đem niềm tin chân chánh đến cho cha mẹ, mang đến cho cha mẹ một tình thương bao la, sâu sắc đúng nghĩa mà người tại gia không giờ đạt được. Đúng vậy, hương người đức hạnh luôn bay cùng khắp phương mà tiêu biểu và đáng tôn kính nhất đó là tấm gương hiếu hạnh của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Ngài đã đền ơn đáp nghĩa cha mẹ một cách vẹn toàn nhất và đúng nghĩa cử nhất. “Đức Thích Tôn thành đạo không lâu thì trở về tổ quốc thuyết pháp cho phụ vương, phụ vương được nghe Phật pháp, lập tức được hoá độ mà chứng được sơ quả. Đến khi Phật sắp nhập Niết bàn, để đền ơn đáp nghĩa mẫu hậu, đã đến Đao Lợi thiên thuyết pháp ba tháng cho mẫu hậu, làm cho mẫu hậu cũng được thực ích của Phật pháp… và khi vua cha băng hà chính đức Thế Tôn đã thân hành khiêng linh cữu cha đến nơi hoả táng”.([1]) Phật là bậc đã giác ngộ hoàn toàn không dính bận bởi thất tình thế gian nhưng Ngài vẫn giữ đúng đạo làm con, chữ hiếu cho tròn để làm gương cho chúng đệ tử noi theo. Vậy nên, mỗi chúng ta cần phải nương tấm gương sáng, lành của Ngài “hạnh hiếu là hạnh Phật, tâm hiếu là tâm Phật”. Biết vậy, hàng tu sĩ chúng ta cần phải lập nguyện kiên cố, phát tâm Bồ đề vững chắc, nghiêm trì giới luật, tiến tu tam vô lậu học đạt được giác ngộ trong hiện đời để quay về độ cha mẹ theo chánh pháp, thăng hoa trên đường đạo. Đó là sự báo ân cao thượng nhất và bền bỉ nhất vậy.

3. Lợi ích của sự phát tâm

Đệ nhất Ni Trưởng đã sách tấn chúng ta nói riêng và mọi người nói chung qua bài kệ “Khuyến Tu”:

Vật chất trần gian tạo ác tâm

Bớt đi vật chất dưỡng tinh thần

Si mê chuyên chở che tàn ác

Trí tuệ trao dồi ngọc báu trân.

Bên cạnh đó, Ngài Thật Hiền cũng rất nhọc tâm, khổ chí để khuyên đại chúng cùng phát tâm lập nguyện. Nếu những ai có thiện duyên với Phật, kính tin Tam Bảo nhưng chưa nghe, không biết phát tâm là gì? không biết phát tâm thế nào? chưa từng phát tâm Bồ đề; nay đã nghe, đã đọc được bài văn khuyến phát tâm này, đã hiểu nhân duyên phát tâm Bồ đề, hiểu được ý nghĩa, phương pháp, công đức và sự thù thắng vi diệu ấy.

Tứ chúng Phật giáo ngày nay nếu có thể cùng phát tâm Bồ đề, cùng lập nguyện Bồ đề, kết thành quyến thuộc Bồ đề tiến lên trên đường Phật thì tin rằng không chỉ Phật giáo được chấn hưng, chánh pháp được trường tồn lâu dài mà tất cả chúng sinh trong thế giới sa bà cũng sẽ được lợi ích. Vì tứ chúng Phật giáo, có thể thực sự khẩn thiết phát tâm thì thế giới Sa bà này an cư lạc nghiệp.

Phát Bồ đề tâm có lợi ích khôn lường không những chỉ cho mình mà đầy khắp từ vô tình đến hữu tình cũng được lợi nên Đức Di Lặc chỉ dạy cho Thiện Tài Đồng Tử về ý nghĩa cũng như lợi ích của Bồ đề tâm:

“Thiện nam tử !

Bồ đề tâm này cũng như hạt giống,

Vì làm sinh trưởng mọi thứ Phật pháp.

Bồ đề tâm này như thửa ruộng tốt,

……………………………………….

Bồ đề tâm này như hắc trầm hương

Vì khi xông lên trùm khắp pháp giới”. ([1])

Vì lý do ấy nên phải phát tâm Bồ đề để làm nhân duyên cho việc chứng quả; trước là báo ơn chư Phật, sau là cứu vớt muôn loài. Đền trả tứ trọng ân trong muôn một.

C. KẾT LUẬN

Bồ Đề vốn là chơn tâm nên mỗi hành giả khi tu tập trưởng dưỡng tánh Bồ Đề có nghĩa là tu tập phước và đức để đạt viên mãn, thành tựu được giới, định và tuệ. Do vậy, hành giả báo đáp được tứ ân, và thành đạo nghiệp giáo hoá chúng sanh, không gì có thể thay thể được mà chỉ có phát tâm rộng lớn tu hành khắp độ chúng sanh trong trăm đời nghìn kiếp, lúc ấy mới mong báo đền công ơn sanh thành dưỡng dục và con đường báo hiếu chơn chánh. Phát tâm như vậy thì không những chúng ta báo ân được cha mẹ trong một đời mà cha mẹ trong nhiều đời cũng đầy đủ an lạc, đều được siêu thăng.

Thật vậy, muốn đền trả công ơn ấy Đức Phật cũng chỉ bày rõ trong kinh Mục Liên Sám Pháp “ Tất cả mọi người nên phát tâm thành làm mọi phước đức để báo đáp ân sâu cha mẹ hiện tiền, quá khứ thân thuộc đều nhờ công đức ấy mà được vãng sanh về tịnh độ”. Đây đúng thật là cách đáp đền cha mẹ đối với người tại gia mà Đức Phật hằng khuyên nhủ. Bên cạnh đó vấn đề lập nguyện và phát tâm Bồ đề là đều tối cần của hành giả tu nhân học Phật, cầu sự giải thoát an lạc, cứu cánh Niết bàn. Là suối nguồn của sự báo ân mà Ngài nhấn mạnh đối với hạng xuất gia“ Tất cả đại chúng nên phát tâm thành, cúng dường Tam Bảo hiếu thuận mẹ cha như cúng dường Phật, mong báo thâm ân”. ([1])

BÀI LIÊN QUAN

Cảm Tác An Cư  ( Hải Liên , 9411 xem)

Ý KIẾN BẠN ĐỌC

Ý kiến của bạn