Ngày đản sinh và Phật lịch

Ngày đản sinh và Phật lịch

Tiến sĩ Thích Giác Hoàng

Hỏi: “Tại sao đức Phật sinh ngày mùng 8 – 4 mà lấy ngày Phật đản là 15 – 4 ?” (Nhật Thanh và Tô Khắc Trung).

Hai hệ văn học chính của Phật giáo: Pali và Sanskrit đều ghi là đức Phật đản sanh nhằm ngày trăng tròn tháng Vesak. Theo lịch Ấn Độ, tháng Vesak tương đương với tháng 4 âm lịch Trung Hoa và những nước chịu ảnh hưởng nền văn hoá Trung Quốc, trong đó có cả Việt Nam. Do đó, ngày đản sinh của đức Phật phải là ngày trăng tròn tháng 4 âm lịch, chứ không phải là ngày 8 – 4 âm lịch. Nhưng trong sử Phật giáo Trung Quốc, từ các loại sách Sơ Đẳng Phật Học Giáo Khoa Thư cho đến các bộ sử hoặc truyện của các cao Tăng cóliên hệ đến ngày Phật đản đều ghi lễkỷ niệm đức Phật đản sanh vào ngày 8 – 4 âm lịch. Phật giáo Việt Nam chịu ảnh hưởng Phật giáo Trung Quốc rất lớn, do đó cũng lấy ngày 8 – 4 âm lịch làm ngày kỷ niệm đản sanh của đức Phật.

Rất tiếc là nền văn học Ấn Độ lúc bấy giờ không chú trọng đến văn học sử nên ngày đản sinh của đức Phật không được ghi cụ thể, thậm chí năm sinh cũng không được xác định. Năm sinh và năm nhập Niết-bàn của đức Phật đã từng là đề tài cho các học giả lớn ở phương Tây, phải mất thời gian nghiên cứu và tranh luận rất nhiều, nhưng cuối cùng cũng không ai thuyết phục ai! Ví dụ cuốn When Did the Buddha Live? The Con troversy on the Dating of the Historical Buddha được Heinz Bechert biên tập, nhà xuất bản Sri Satguru Publications tại Delhi xuất bản vào năm 1995. Các học giả lớn trong tuyển tập này cũng chỉ đưa ra các giả thuyết tương đối và tuỳ theo cách tiếp cận của mỗi người, chứ không có đưa ra một bằng chứng lịch sử chắc chắn, xác quyết nào. Do đó, chúng ta tạm chấp nhận sự không chính xác này.

Lại nữa, theo truyền thống Phật giáo Trung Quốc và những nước chịu ảnh hưởng văn hoá Trung Quốc đều kỷ niệm đức Phật đản sanh vào ngày 8 – 4, kỷ niệm đức Phật thành đạo vào ngày 8 -12 và kỷ ngày đức Phật nhập Niết bàn vào ngày 15 – 2 âm lịch. Nhưng các nước theo truyền thống Phật giáo Thượng Toạ bộ như Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan, Lào, Campuchia đều làm lễkỷ niệm chung cho ba sự kiện trọng đại của đức Phật, đó là đức Phật đản sanh, thành đạo và nhập Niết-bàn, gọi chung là “Lễ Tam Hợp” (The Triple Festival). Các nước theo truyền thống Thượng Toạ bộ thường hay dùng cụm từ “Vesàkha Puja” (Lễ hội của tháng Vesak” hoặc “Vesàkha Pun.n.amiya”m” nghĩa là “Ngày trăng tròn của tháng Vesak” Phật giáo Tây Tạng thuộc Phật giáo Đại thừa nhưng lại chịu ảnh hưởng Phật giáo Thượng Toạ bộ về phương diện này. Do đó, Phật giáo Tây Tạng cũng tổ chức chính thức ngày Phật đản sanh, thành đạo và Niết-bàn vào ngày trăng tròn tháng Vesak của Ấn Độ, tính theo dương lịch nhằm ngày 26 tháng 5, tương đương với ngày rằm của Việt Nam. Vì cách tính thiên văn học của mỗi nước khác nhau, nên đôi khi các năm có sự chênh lệch một hai ngày, thỉnh thoảng chênh lệch một tháng vì năm đó có tháng nhuần. Các nước theo truyền thống Nam truyền vì an cư mùa mưa sau Phật đản 2 tháng nên nếu có tháng nhuần vào tháng Tư thì họ tổ chức lễ Phật đản trước. Còn ở Việt Nam, nếu các tháng 4, 5 hoặc tháng 6 bị nhuần thì chúng ta tổ chức Phật đản vào tháng 4 sau, vì lễ an cư đi liền sau khi lễ Phật đản nên phần lớn đều tổ chức tháng sau cho tiện.

Phật tử có thể vào trang www. daophatngaynay.com bấm vào chủ đề Đức Phật và Phật Pháp, mục Phật Đản xem thêm các bài khảo cứu hoặc các bài dịch để nắm thêm thông tin, lịch sử về vấn đề này.

Hỏi: Phật đản năm nay có nơi viết là Kính Mừng Phật Đản PL. 2554, nhưng nhiều chùa chỉ viết tắt là Kính Mừng Phật Đản 2554. Như vậy, cách viết nào đúng hơn? (Võ Đình Minh)

Phật lịch (PL trong tiếng Việt; tiếng Anh là BE, Buddhist Era) được tính từ năm đức Phật nhập Niết-bàn, chứ không phải năm đức Phật đản sinh. Lẫn lộn điều này, có nơi đã ghi Kính mừng Đại lễ Phật đản lần thứ 2554 (tính theo năm 2010) là không đúng. Nếu tính Phật đản theo số lượng năm đản sinh của đức Phật thì cộng số năm Phật lịch với 80 năm trụ thế của đức Phật. Đức Phật ra đời từ năm 624 TTL đến nay là 2634 năm (2554 + 80).

Do đó, cách viết Phật đản năm nay là 2554 mà không có chữ PL trước con số sẽ gây ngộ nhận, làm cho mọi người cứ ngỡ là năm nay là năm đản sinh lần thứ 2554 của đức Phật! Còn cách viết Kính mừng Phật đản lần thứ 2634 có thể gây khó hiểu đối với một số vị chưa quen cách tính theo năm sinh nhật, nhưng thật ra như vậy mới chính xác.

Chúc quý Phật tử thân tâm nhiều an lạc và làm được nhiều thiện sự trong mùa Phật đản năm 2010 này.

Nguồn: daophatngaynay.com

BÀI LIÊN QUAN

Tìm về ngày Đức Phật đản sinh  ( Phúc Nguyên , 7535 xem)

Quan Điểm Về Hình Ảnh Đức Phật Đản Sinh Ở Nước Ta Thời Phật Giáo Du Nhập  ( Thượng toạ Thích Phước Đạt , 6100 xem)

Thông bạch Tổ chức đại lễ Phật Đản (Vesak) PL. 2558 – DL. 2014  (5669 xem)

Lược khảo về Tuyên ngôn Đản sanh qua kinh tạng Nikaya  ( Chúc Phú , 6371 xem)

Phát hiện dấu tích nơi Đức Phật ra đời  (81 xem)

Thông báo cử đoàn đại biểu tham dự Đại lễ Phật đản (Vesak) 2014 tại Ninh Bình  ( Văn Phòng Trung Ương GHPGVN , 4822 xem)

Tổ chức Đại lễ Phật đản (Vesak) 2014 tại địa phương  ( Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam , 5250 xem)

Hà Nội: 24/11/2013, Họp báo sự kiện GHPGVN tổ chức Đại lễ Vesak 2014  ( Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam , 27 xem)

Ý nghĩa Phật đản PL.2558 - DL.2014 Phật Giáo Và Mục Tiêu Thiên Niên Kỷ Của Liên Hợp Quốc  ( Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm , 35 xem)

Đức Phật  ( Ni trưởng Huỳnh Liên , 5858 xem)

Ý KIẾN BẠN ĐỌC

Ý kiến của bạn