Hoàn thiện tự thân chính là thiết thực báo ân

Sáng thứ tư, ngày 22/02/2023 (nhằm ngày 03/02 năm Quý Mão), tại Tịnh xá Ngọc Trung, phường Tây Sơn, thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai, Lễ Khai mạc khóa tu “Sống chung tu học” lần thứ 16 của Ni giới Giáo đoàn III được diễn ra trong bầu không khí se lạnh của tiết xuân miền cao nguyên. Chứng minh và tham dự lễ khai mạc có HT. Giác Trí - Giáo phẩm Hệ phái, Tri sự phó kiêm Trưởng ban Giáo dục Tăng Ni Giáo đoàn III, Trụ trì tịnh xá Ngọc Sơn (huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định); TT. Giác Hoàng -  Phó Thường trực Ban Giáo dục Tăng Ni Giáo đoàn III, Trụ trì tịnh xá Linh Sơn (huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa), cùng chư Tôn đức Tăng Ni trụ trì các miền tịnh xá trực thuộc Giáo đoàn III, và gần 100 hành giả Ni từ 60 ngôi tịnh xá trực thuộc Giáo đoàn cùng các nam nữ Phật tử trong và ngoài tỉnh về tham dự.

Chứng minh và ban đạo từ đến với chư hành giả khóa tu, Hòa thượng mở đầu với hai câu thơ của Hòa thượng Làng Mai:

Mưa xuân nhẹ hạt đất tâm ướt

Hạt giống năm xưa hé miệng cười.

Điều này có nghĩa là trong điều kiện mùa xuân, dù mưa xuân chỉ nhẹ hạt nhưng mưa lâu dần đất vẫn ướt và từ đây hạt giống có thể nảy mầm. 

Đối với chư hành giả khóa tu, trong điều kiện mùa xuân mát mẻ, cây cối đang đơm chồi nảy lộc, không gian có thêm sức sống mới, con người và khí trời hòa quyện cùng nhau, hỗ tương cho nhau. Bởi vì con người do tứ đại hợp thành, nhờ tinh cha huyết mẹ và cơm cháo nuôi dưỡng nên có sự cộng sinh với không gian bên ngoài. Không gian bên ngoài thuận lợi cũng tạo được sự cộng hưởng với tâm linh bên trong. Điều đó nói lên rằng không có một sinh vật nào tồn tại mà không có sự cộng hưởng lẫn nhau. Do đó “sống chung tu học” mà Đức Tổ sư đề ra chính là yếu tố cần thiết cho những ai quyết tâm tu đạo giải thoát. Đó cũng chính là ý nghĩa của khóa “Sống chung tu học lần thứ 16.”

Ngoài việc “trau tâm dồi trí” theo tinh thần của Đức Tổ sư, khóa tu lần này đối với chư Ni còn có một ý nghĩa đặc biệt hơn, chính là sống chung tu học để đền ơn Đức Thầy Giác An, vị khai lập Giáo đoàn III và là người đã tiếp bước chân Đức Tổ sư chấp nhận cho Ni giới được xuất gia và tu học dưới sự hướng dẫn và dìu dắt của chư Tăng.

Để tỏ lòng tôn kính và đền ơn vị Thầy, Người sáng lập Giáo đoàn và độ cho chư Ni được tu tập trong hàng ngũ Tăng chúng, tam vị Ni trưởng đệ tử đầu tiên của Đức Thầy hướng dẫn Ni chúng trong Giáo đoàn vân tập về cùng sống chung tu tập trong một tuần trước khi làm Lễ Kỷ niệm 55 Đức Thầy thu nhận Ni giới Giáo đoàn III. Đây là điểm đặc biệt, ý nghĩa của khóa tu này. Mỗi khóa tu đều đem lại cho hành giả những lợi ích thiết thực nhưng khóa tu lần này không chỉ làm lợi ích cho tự thân mà còn dâng cúng phần công phu tu tập của mình lên Đức Thầy. Chính ý nghĩa này mà khóa tu có sự tham gia của gần 100 hành giả Ni tham dự.

Tinh thần hội họp, tu tập trong sự đoàn kết là chất liệu để mỗi hành giả thực nghiệm tự thân và đem chất liệu này lan tỏa cho mọi người chung quanh cùng thọ hưởng. Đây là một đạo lý và là hình ảnh đẹp được ví như mưa xuân nhẹ hạt, điều kiện tốt tạo cơ hội thấm ướt đất tâm, từ đây hạt giống năm xưa có thể nảy mầm. Hạt giống năm xưa ấy chính là hạt giống Phật trong mỗi người tu. Trong khóa tu, mỗi người sẽ được học hỏi không chỉ những kinh nghiệm tu tập mà còn biết sống chan hòa, chia sẻ những tâm tư và sự cảm thông lẫn nhau.

Hòa thượng tán thán khóa tu với sự chứng minh đầy đủ của ba vị Ni trưởng lãnh đạo Giáo đoàn Ni, các Ni trưởng lớn trụ trì các miền tịnh xá cũng hầu như có mặt đông đủ. Điều này thể hiện tinh thần đoàn kết, hòa hợp của chư Ni tạo nên một Ni đoàn vững mạnh mà khi còn tại thế Đức Thầy đã dày công tạo lập.

Với câu nói “cây có cội, nước có nguồn” chính là nói lên tinh thần nhớ ơn và đền ơn. Một người được thành tựu và trưởng thành trong giáo pháp phải có sự hướng dẫn của một vị thầy, mà vị thầy ấy phải có lòng từ bi và trí tuệ rộng lớn mới có thể hướng dẫn đệ tử của mình đi đúng Chánh pháp. Nhìn lại chặng đường 55 năm thành lập Ni đoàn, không cần phải dùng ngôn từ hoa mỹ hay văn chương bóng bẩy để ca ngợi mà nhìn vào sự lớn mạnh và tu tập có nề nếp của Ni đoàn để thấy được công hạnh và đức tu của Đức Thầy.

Đền ơn thầy mình không phải tung hô hay bài trí trần thiết đẹp sang mà bằng sự tu tập của mình, đó là sự đền ơn thiết thực nhất. Con người được sinh ra là do cha mẹ nhưng giới thân huệ mạng là do thầy lành bạn sáng. Cho nên phải biết ơn; biết ơn là nền tảng của mọi đức hạnh. Đức Phật cũng có dạy: “Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu chính là hạnh Phật.” Do đó, nhớ ơn và đền ơn chính là tâm hạnh của người tu Phật, và đền ơn thiết thực không gì hơn là tập sống chung tu học. Nhờ sự sống chung và tu học ấy mà tự thân mỗi người tự soi sáng chính mình và soi sáng cho người khác. Từ sự nhớ ơn thầy mình mà mỗi hành giả phải chánh niệm tỉnh giác tự quán chiếu tâm. Nhờ chánh niệm mà thân khẩu ý mới được trong sạch thanh tịnh. Ba nghiệp có thanh tịnh thì việc sống chung mới có ý nghĩa.

Sống chung tu học là một điều kiện đặc biệt, vì con người đều có sự tương quan tương duyên với nhau mà tồn tại. Sống chung tu học để chúng ta thấu hiểu và thông cảm nhau; từ đó mới có sự soi sáng nhau. Cho nên Đức Tổ sư dạy: “Cái sống là phải sống chung, cái biết là phải học chung, cái linh là phải tu chung”; nói rõ hơn là muốn sống chung tốt đẹp là phải tu, muốn tu tốt là phải học. Cho nên, ba yếu tố này kết hợp nhuần nhuyễn với nhau không thể thiếu một yếu tố nào.

Vào đầu thế kỷ XX, trong khi Phật pháp đang trong giai đoạn suy vi, Đức Tổ sư đã giương cao ngọn cờ Chánh pháp bằng câu biểu ngữ “Nối truyền Thích-ca Chánh pháp.” Muốn nối truyền Chánh pháp thì cần phải hội đủ năm yếu tố, đó là buổi sáng trì bình khất thực, xế chiều thuyết pháp giảng kinh, buổi tối tham thiền nhập định, đêm khuya trả lời câu hỏi của chư thiên và sáng sớm quán chiếu nhân duyên. Năm yếu tố này được Đức Tổ sư kế thừa và phát huy. Ngày nay, việc trì bình khất thực không còn như thời Tổ nhưng trong mỗi khóa tu đều được thực hiện, nhằm khơi lại hình ảnh Phật Tăng xưa và cũng để nhắc nhở tự thân.

Cho nên sống chung tu học là môi trường thuận lợi cho mỗi hành giả tự quán chiếu chính mình và còn nối truyền truyền thống cao đẹp của Phật Tổ Thầy. Khóa tu lần thứ 16 này là để tưởng nhớ công ơn Đức Thầy bằng cách làm sống dậy tinh thần nối truyền Thích-ca Chánh pháp.

Kết thúc bài pháp, Hòa thượng dùng bốn câu thơ để mô tả nét đẹp Sống chung tu học:

Quá khứ đẹp, bây giờ cũng đẹp

Ấy là nhờ tiếp thọ truyền trao

Sen xưa, nay vẫn tươi màu

Đẹp này đẹp mãi ngàn sau vẫn còn.

SC. Tri Liên

-----oo0oo-----

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn