Trường hạ Tịnh xá Ngọc Phú PL.2570: Hòa thượng Thích Đạt Đức khuyến tấn chư hành giả về tinh thần sống chung an lạc của người xuất gia

Sáng 18/06/2026 (04/05/Bính Ngọ), tại Trường hạ Tịnh xá Ngọc Phú (phường Bảy Hiền, TP.HCM), chư hành giả Ni an cư đã trang nghiêm cung đón HT. Thích Đạt Đức – Ủy viên HĐTS GHPGVN, Trưởng ban Giáo dục Phật giáo TP.HCM, quang lâm sách tấn và ban thời pháp thoại với chủ đề: “Tinh thần sống chung an lạc của người xuất gia”.

Mở đầu thời pháp, Hòa thượng tán thán công đức và tinh thần tu học của chư hành giả từ nhiều trú xứ khác nhau cùng hội tụ về một đạo tràng trong ba tháng ACKH. Theo Hòa thượng, ý nghĩa của mùa an cư không chỉ nằm ở việc thúc liễm thân tâm, trau dồi giới đức hay tinh tấn hành trì, mà còn là cơ hội quý báu để thực tập đời sống cộng trú trong tinh thần hòa hợp, đoàn kết và tương trợ lẫn nhau.

Từ đó, Hòa thượng gợi mở câu hỏi: "Chúng ta an cư để làm gì?", nhằm lan tỏa thông điệp, an cư chính là môi trường để Tăng Ni cùng sống chung, cùng tu học, cùng chia sẻ trách nhiệm và cùng hướng đến mục tiêu xây dựng một đời sống an lạc. Đây là nét đẹp đặc thù của Tăng đoàn từ thời Đức Phật và cũng là trách nhiệm thiêng liêng mà mỗi người xuất gia cần thực hành xuyên suốt hành trình phạm hạnh. Theo Hòa thượng, trong đời sống tập thể, những khác biệt về suy nghĩ, quan điểm, hay cách hành xử là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, giá trị của đời sống phạm hạnh không nằm ở việc loại bỏ mọi khác biệt, mà ở khả năng chuyển hóa những khác biệt ấy thành chất liệu của sự cảm thông, hiểu biết và hòa hợp.

"Mỗi hành giả tuy có hoàn cảnh xuất thân, môi trường sống, văn hóa vùng miền và nhân duyên tu học khác nhau, nhưng khi cùng trở về đạo tràng an cư đều mang chung một chí nguyện vun bồi phạm hạnh và thăng tiến trên đường đạo. Vì vậy, mục tiêu của ba tháng an cư không chỉ là hoàn thành thời khóa tu học, mà còn là nuôi dưỡng sự an lạc trong từng công việc, từng mối quan hệ và từng sinh hoạt chung của đại chúng", Hòa thượng nhận định.

Để xây dựng đời sống cộng trú an lạc, Hòa thượng chỉ rõ ba chướng ngại lớn thường làm suy giảm sự hòa hợp trong Tăng đoàn: Bản ngã, sự khác biệt về văn hóa và tập quán vùng miền, cuối cùng là kiến chấp.

Đối với chướng ngại thứ nhất là bản ngã. "Khi cái tôi được đặt lên trên hết, con người dễ rơi vào tâm lý bảo thủ, xem nhận thức của mình là đúng và thiếu sự lắng nghe đối với người khác. Chính sự chấp thủ vào quan điểm cá nhân làm mất đi khả năng cảm thông và thấu hiểu. Muốn vượt qua chướng ngại này, người tu cần thực tập hạnh khiêm cung, biết lắng nghe, biết nhường nhịn và tập nhìn sự việc từ góc độ của người khác. Khi giảm bớt sự chấp ngã, sự hòa hợp mới có điều kiện được thiết lập", Hòa thượng giảng giải.

Chướng ngại thứ hai, theo Hòa thượng là sự khác biệt về văn hóa và tập quán vùng miền, mà ở đó, mỗi người mang theo những nếp sống, cách suy nghĩ và ứng xử khác nhau, do đó nếu thiếu sự cảm thông và thấu hiểu, những khác biệt ấy rất dễ trở thành nguyên nhân của các va chạm trong đời sống tập thể. Hòa thượng nhấn mạnh: "Điều mình yêu thích chưa hẳn là điều người khác mong muốn. Vì thế, người tu cần mở rộng tâm lượng, biết buông bỏ những sở thích và thành kiến cá nhân để hướng đến lợi ích chung của đại chúng. Chính sự hy sinh những điều nhỏ bé thuộc về bản thân sẽ góp phần xây dựng nên sự hòa hợp lớn lao của Tăng đoàn".

Chướng ngại thứ ba là kiến chấp. Đây là sự cố chấp vào kiến thức, kinh nghiệm hay quan điểm riêng của mình. Hòa thượng chỉ rõ, có người vì học nhiều, hiểu rộng hoặc tuổi hạ cao mà mặc nhiên cho rằng mình luôn đúng, từ đó xem nhẹ ý kiến của người khác. Chính sự cố chấp ấy âm thầm tạo nên khoảng cách và làm suy giảm tình pháp lữ trong đời sống tu học. Để minh họa cho tác hại của kiến chấp, Hòa thượng kể câu chuyện về đầu và đuôi của một con rắn. Đầu cho rằng mình quan trọng nhất vì có khả năng nhìn thấy và định hướng nên xem thường phần đuôi. Ngược lại, đuôi không chấp nhận sự dẫn dắt của đầu và muốn tự quyết định con đường riêng. Cuối cùng, khi đuôi cố chấp điều khiển toàn thân mà không nhận biết được hiểm nguy phía trước, cả con rắn đã rơi xuống vực sâu và cùng bị hủy hoại.

Qua câu chuyện giản dị nhưng giàu ý nghĩa ấy, Hòa thượng nhắc nhở hội chúng: "Trong một tập thể, mỗi thành viên đều có vai trò và giá trị riêng. Nếu ai cũng khăng khăng bảo vệ cái thấy của mình mà thiếu tinh thần lắng nghe và tôn trọng lẫn nhau, sự hòa hợp sẽ bị phá vỡ, các mối quan hệ sẽ dần rạn nứt và sức mạnh đoàn kết của tập thể cũng theo đó suy giảm".

Tiếp tục thời pháp, Hòa thượng ví mỗi thành viên trong Tăng đoàn như những giọt nước cùng hội tụ thành một dòng sông lớn. Ở đó, các bậc trưởng thượng là những giọt nước đi trước, nâng đỡ và dìu dắt hàng hậu học; ngược lại, lớp hậu học cũng góp phần tiếp nối và làm cho dòng chảy ấy ngày càng phong phú, bền vững. "Chỉ khi biết nương tựa, hỗ trợ và đồng hành cùng nhau hướng đến mục tiêu chung, Tăng đoàn mới có thể duy trì được sức sống và sự thanh tịnh. Ngược lại, nếu mỗi người chỉ sống trong cái thấy và lợi ích riêng của mình, tách rời khỏi tập thể, thì cũng giống như những giọt nước bị tách khỏi dòng sông, sớm muộn sẽ khô cạn. Vì vậy, người xuất gia cần luôn nuôi dưỡng tinh thần lục hòa, lấy sự cảm thông, khiêm cung và đoàn kết làm nền tảng cho đời sống phạm hạnh", Hòa thượng khẳng định.

Trước khi kết thúc thời pháp, Hòa thượng khuyến tấn chư hành giả cần tìm cho mình một pháp môn phù hợp để chuyển hóa nội tâm, nuôi dưỡng chánh niệm và mở rộng tình thương trong từng sinh hoạt hằng ngày. Khi nội tâm được chuyển hóa, những tâm niệm so sánh, hơn thua sẽ dần lắng dịu, nhường chỗ cho sự bao dung, cảm thông và tình pháp lữ chân thành.

Đúc kết toàn bộ nội dung thời pháp, Hòa thượng khẳng định: "Để xây dựng đời sống chung an lạc, người xuất gia cần vượt qua ba rào cản lớn là bản ngã, sự khác biệt và kiến chấp. Chỉ khi biết chuyển hóa những chướng ngại ấy bằng chánh niệm, tỉnh giác và tinh thần tu học chân thành, mỗi hành giả mới có thể góp phần xây dựng một Tăng đoàn hòa hợp, thanh tịnh, làm cho ý nghĩa của mùa ACKH được thành tựu viên mãn".

Một số hình ảnh được ghi nhận:

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn