Khóa BDTT PL.2570: Thạc sĩ Nguyễn Diệu Thúy chia sẻ những điểm mới của Luật Tín ngưỡng - Tôn giáo 2026

Thuộc khuôn khổ Khóa BDTT PL.2570 của Hệ phái PGKS tại Pháp viện Minh Đăng Quang (phường Bình Trưng, TP.HCM), chiều 20/07/2026 (07/06/Bính Ngọ), ThS. Nguyễn Diệu Thúy – Phó trưởng Phòng Phật giáo thuộc Ban Tôn giáo Chính phủ, đã có buổi chia sẻ chuyên đề về những điểm mới của Luật Tín ngưỡng – Tôn giáo năm 2026, giúp chư Tôn đức Tăng Ni cập nhật những thay đổi quan trọng trong công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động tôn giáo, đồng thời định hướng việc vận hành tự viện phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số và cải cách hành chính hiện nay.

Tại buổi chia sẻ, ThS. Nguyễn Diệu Thúy cho biết, Luật Tín ngưỡng - Tôn giáo năm 2026 được Quốc hội thông qua ngày 23/04/2026, Chủ tịch nước công bố ngày 26/04/2026 và sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Việc ban hành luật mới nhằm thay thế Luật năm 2016, thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng và Nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn sau quá trình tinh gọn bộ máy hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cùng với đó, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng các nghị định hướng dẫn để bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ ngay khi có hiệu lực.

Một trong những thay đổi đáng chú ý được ThS. Nguyễn Diệu Thúy nhấn mạnh là việc chuyển chức năng quản lý Nhà nước về tín ngưỡng - tôn giáo từ Bộ Nội vụ sang Bộ Dân tộc và Tôn giáo, trong đó Ban Tôn giáo Chính phủ trở thành cơ quan trực thuộc bộ mới. “Đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn thể hiện định hướng tăng cường hiệu quả quản lý, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức tôn giáo trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính”, bà Diệu Thúy nhận định.

Đề cập rõ về nội dung của Luật, ThS. Nguyễn Diệu Thúy giới thiệu những điểm mới có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các tự viện và người trụ trì. Đáng chú ý, Luật lần đầu tiên quy định cụ thể về hoạt động tín ngưỡng - tôn giáo trên không gian mạng, yêu cầu các tổ chức và cá nhân thực hiện việc thông báo, hoặc đăng ký theo quy định trước khi triển khai. Đồng thời, quy định nghiêm cấm việc lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI), mạng xã hội và các nền tảng công nghệ để xuyên tạc giáo lý, trục lợi tâm linh, hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Theo bà Diệu Thúy, đây là những quy định rất cần thiết trong bối cảnh công nghệ số đang phát triển mạnh mẽ. “Công nghệ có thể trở thành phương tiện hữu hiệu cho công tác hoằng pháp, nhưng nếu thiếu trách nhiệm và chuẩn mực đạo đức sẽ dễ dẫn đến những hệ lụy khó lường, ảnh hưởng không chỉ đến uy tín của cá nhân, mà còn đến hình ảnh chung của Hệ phái và của Giáo hội”, bà Diệu Thúy khẳng định.

Bên cạnh đó, Luật mới cũng nêu rõ chủ trương phát huy nguồn lực của các tổ chức tôn giáo trong sự nghiệp xây dựng đất nước, khuyến khích các tổ chức tham gia sâu hơn vào lĩnh vực giáo dục, y tế, an sinh xã hội và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đồng thời, bà Diệu Thúy cũng cho biết, nhiều thủ tục hành chính được đơn giản hóa theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền và ứng dụng công nghệ thông tin, hướng đến mục tiêu thực hiện 100% thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Đối với công tác quản trị tự viện, ThS. Nguyễn Diệu Thúy lưu ý, chư Tôn đức về các quy định mới liên quan đến quản lý lễ hội, minh bạch tài chính, hoạt động của Ban Quản lý cơ sở tín ngưỡng, việc phong phẩm chức sắc, chương trình đào tạo tôn giáo cũng như các hình thức thực hiện thủ tục hành chính theo ba cấp độ: thông báo, đăng ký và đề nghị. “Việc nắm vững các quy trình này sẽ giúp người trụ trì chủ động hơn trong công tác điều hành, đồng thời hạn chế những sai sót phát sinh trong quá trình thực hiện”, bà Diệu Thúy khẳng định.

Bên cạnh đó, ThS. Nguyễn Diệu Thúy cũng nhấn mạnh vai trò của người trụ trì trong thời đại số. Theo đó, không chỉ dừng lại ở việc am hiểu pháp luật, người trụ trì ngày nay còn phải biết thích ứng với môi trường hành chính điện tử. “Việc sử dụng hệ thống VNeID, cổng dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số sẽ dần trở thành yêu cầu tất yếu đối với các thủ tục liên quan đến tổ chức tôn giáo. Tuy nhiên, cùng với năng lực số là trách nhiệm giữ gìn đạo phong, sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, chư vị trụ trì nói riêng và chư Tăng Ni không nên tạo dựng hình ảnh giả mạo, không lợi dụng AI, hay các công cụ công nghệ để phục vụ bất kỳ mục đích nào trái với giáo lý và quy định của pháp luật”.

ThS. Nguyễn Diệu Thúy nhiều lần khẳng định, pháp luật không phải là sự giới hạn đời sống tôn giáo, mà là cơ chế bảo đảm để các giá trị tốt đẹp của tôn giáo được phát huy đúng hướng, góp phần ổn định xã hội và phụng sự cộng đồng. Đối với người trụ trì, việc tuân thủ pháp luật không chỉ thể hiện ý thức công dân mà còn là trách nhiệm của một chức sắc tôn giáo trong việc hướng dẫn tín đồ sống và hành đạo đúng Hiến chương Giáo hội, đúng quy định của Nhà nước.

Khép lại buổi chuyên đề, thay lời chư Tôn đức chứng minh, TT. Giác Hoàng – Ủy viên HĐTS, Phó Viện trưởng VNCPHVN, Phó Trưởng ban Văn hóa TƯGH, Chánh Thư ký Ban Thường trực GPHP, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Giáo dục Tăng Ni GĐ.III PGKS, đã trân trọng tri ân Ban Tôn giáo Chính phủ cùng ThS. Nguyễn Diệu Thúy đã dành thời gian chia sẻ những thông tin pháp lý cập nhật, thiết thực và có giá trị thực tiễn cao. Thượng tọa khẳng định: “Những nội dung được trao đổi giúp chư hành giả trụ trì hiểu rõ hơn những thay đổi của hệ thống pháp luật, đồng thời góp phần trang bị hành trang cần thiết để mỗi Tịnh xá vận hành đúng pháp luật, giữ vững đạo phong và phát triển ổn định trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng”.

Một số hình ảnh được ghi nhận: