Hòa thượng Giác Nhân thuyết giảng Kinh Tăng Chi tại Trường hạ Pháp viện Minh Đăng Quang

Đi vào buổi giảng thứ 2, Hòa thượng nhắc lại bài Kinh Tịnh Tướng đối với Năm triền cái, làm che mờ trí tuệ của hành giả tu tập giải thoát. Hòa thượng nhấn mạnh: “Tịnh tướng sẽ phát sinh khi ta không như lý tác ý, ta bị cuốn trôi và nhấn chìm trong dục vọng mà không có lối thoát. Vậy nên, hàng phục lục căn để tâm làm chủ cảnh, nếu không tỉnh giác sẽ bị cảnh lôi kéo, khổ não sẽ theo sau”.

Hòa thượng cảm thông rằng, giới Tăng trẻ thì trở ngại lớn nhất là sắc dục, rất khó khăn và nhọc nhằn mới hàng phục được nó. Nhắc lại lời kinh Tăng chi, Hòa thượng dẫn: “Này các tỳ kheo, nữ nhân trói buộc nam nhân bởi nhan sắc, tiếng cười, lời nói, lời ca, nước mắt, áo quần vật tặng, sự xúc chạm”, (Kinh Tăng Chi, Phần Trói Buộc Của Nữ Nhân). Khi biết vậy, chỉ có cách là tránh duyên và ngăn ngừa để bớt nghĩ tưởng về sắc nữ, “Vậy nên hãy ráng kìm cương. Giờ giờ phút phút phải thường soi tâm”.

Đối với triền cái thứ hai, Đức Phật dạy: “Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ-kheo, đưa đến sân chưa sanh được sanh khởi, và sân đã sanh được tăng trưởng quảng đại, này các Tỷ-kheo, như đối ngại tướng. Đối ngại tướng, này các Tỷ-kheo, nếu theo như lý tác ý, đưa đến sân, chưa sanh được sanh khởi, và sân đã sanh được tăng trưởng quảng đại”.

Tham, sân là gốc rễ phiền não, Hòa thượng căn dặn đừng ỷ lại mà xem thường, cũng đừng tự phụ cho rằng ta dễ đoạn trừ, nó chỉ đang nguội lạnh, chưa có duyên để sanh khởi. Việc chuyển hóa tâm sân, Hòa thượng chỉ dạy cho đại chúng rằng:

Việc thứ nhất: đừng quá xem trọng hành vi, lời nói của người. Hôm nay có thể hùng hổ, nhưng ngày mai thì đã khác, sống chung có chút hiểu lầm trong lời nói, có chút ngộ nhận trong hành vi là chuyện bình thường. Thương ghét ở đời chỉ mang tính đối đãi, có thể lúc này chúng ta vậy, nhưng qua lúc khác tâm ta lại có thể cởi mở.

“Con người cái ý vốn hai. Khi mừng, khi giận đổi thay không lường

Vội vàng khi ghét, khi thương. Khi vui vui ngất, khi buồn buồn hiu” (kệ Ý).

Vậy có gì để ta nắm giữ mà buồn giận người, hiểu được mình thì sẽ thương được người, không tỏ thái độ bực bội, khó chịu mà cảm thông, tha thứ nhiều hơn.

 “Nhịn nhường là giới đầu tiên. Kìa chư Phật vẫn thường khuyên ta hoài

Kẻ mong lìa bỏ trần ai. Mà còn phiền giận thật ngoài chữ tu” (kệ Giới).

Việc thứ hai, cần quán chiếu để đối trị tâm sân là thấy được hai mặt của một con người, đừng cứ chằm chằm nhìn vào mặt xấu của người rồi phán xét là xấu xa, tội lỗi. Hòa thượng kể câu chuyện tờ giấy trắng và dấu chấm đen trong mặt giấy để giúp đại chúng khơi mở trí tuệ, không đóng khung quan điểm tiêu cực. Trong đại chúng thì nên nhìn nhau bằng sự thiện cảm hơn là trách móc, sống hòa ái hơn là phiền muộn, dùng tình thương hơn là bực tức.

“Chấp không chấp có rày rà. Đến khi vô chấp mới hòa thuận nhau” (kệ Ý)

“Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ-kheo, đưa đến hôn trầm thụy miên đã sanh được tăng trưởng quảng đại, này các Tỷ-kheo, như không hân hoan, biếng nhác, chán nản, ăn quá no, tâm thụ động”.

Không đi đúng đường, không đặt tâm đúng hướng nên sự tu tập không tỏ thái độ phấn khởi, hân hoan, không siêng năng, tinh cần thì tâm lý luôn mệt mỏi, rã rượi, biếng nhác trong mọi việc, chẳng muốn làm gì, Hòa thượng nêu lên con đường tu tập hay gặp phải. Ăn quá no vào buổi chiều cũng làm cho người mình dễ buồn ngủ. Vậy, hàn phục hôn trầm thùy miên thì đừng để tập nhiễm điều gì không tốt, phát tâm tinh tấn, siêng năng lên, ăn uống thì tiết độ, tâm thì phải luôn hân hoan, vui vẻ trong cảnh chùa.

“Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ-kheo, đưa đến trạo hối chưa sanh được sanh khởi, hay trạo hối đã sanh được tăng trưởng quảng đại, này các Tỷ-kheo, như tâm không được chỉ tịnh”.

Tâm trạo hối nghĩa là tâm thiếu chỉ tịnh, xao động, nghĩ chuyện này chuyện nọ, tính toán, phán xét, so sánh... khi các căn tiếp xúc với cảnh. “Lên cao, xuống thấp vô chừng. Cũng vì cái ý lẫy lừng buông lung” (kệ Ý)

Vậy nên, Hòa thượng nêu pháp tu trong bài kệ Ý: “Thường nên kiểm soát hành vi. Khi ăn, lúc nói, đứng, đi, ngồi, nằm. Đừng cho vọng ý phóng tâm. Phải nhờ giới luật buộc cầm khít khao… Nếu ai thiền định hoài hoài. Ấy là ý mã bị cai trị rồi”.

“Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ-kheo, đưa đến nghi hoặc chưa sanh được sanh khởi và nghi hoặc đã sanh được tăng trưởng quảng đại, này các Tỷ-kheo, như không như lý tác ý”.

Người tu thì không thể không tin Phật, nghi Pháp, mất niềm tin với Tăng, không thấy giá trị của Giới. Vì chưa rõ vấn đề, chưa học hỏi cho sâu, chưa chiêm nghiệm cho đúng nên dễ sanh nghi hoặc, Hòa thượng dạy. Việc đoạn hoài nghi thì phải nghe pháp học kinh nhiều lần, tự chúng ta cũng phải thực hành thì mới nếm vị ngọt của Pháp.

Cuối lời, Hòa thượng sách tấn chư huynh đệ hành giả nên siêng năng học Pháp, trao dồi ý chí, vượt lên chính mình bằng “ngó vào tâm trí luôn khi không rời”, mình là Chúng Trung tôn thì phải nghị lực, không sợ vất vả mà lèo lái ngôi nhà Chánh pháp luôn duy trì, vì giáo pháp mới giúp ta bình thản và tự tại, an vui trong hiện tại và tương lai.

“Con dòng hưởng lấy tài gia. Đoái nhìn sự nghiệp thương cha công trình, ...

Hỡi chư Phật tử hữu duyên. Nhớ ơn Từ phụ cần chuyên tu hành” (Nhớ Ơn Phật).

Một số hình ảnh tại buổi giảng:

Ban TTTT Hệ phái

-----oo0oo-----

Nguồn: www.daophatkhatsi.vn