| |||||||||
|
|
BA TÔI Võ Đại Sinh --- o0o ---
Hôm
nay ngày giỗ của Ba tôi, tự dưng lòng
tôi thèm viết một chuyện gì đó về Ba
tôi…như nhà văn Võ Hồng thường
khuyên mọi người nên viết lại những
kỷ niệm sinh hoạt của cha, của mẹ mình,
những kỷ niệm mà mình nhớ hơn hết,
đáng nhớ hơn hết…để nhân ngày
k?giỗ của cha mẹ, tập trung về, cùng
đọc, cùng nghe, cùng xúc động, hồi
tưởng công ơn. Con cháu sẽ có dịp
sống lại không khí đại gia đình, con
nhớ thương cha mẹ, cháu gần gủi, quý
trọng ông bà!
Trong
cuộc sống, thường khi biết nên làm
việc gì thì đã quá chậm. Nhưng chậm
còn hơn là chẳng bao giờ.
Mọi
người quanh tôi, bà con, hàng xóm, láng
giềng…kể cả mẹ tôi nữa, thường
nói tôi giống ba tôi lắm, giống từ
tướng đi, cách ngồi, giọng nói, tiếng
cười. Mới hôm nào đây, mẹ tôi
mất, khi tôi về quê chịu tang, anh Bảy
hàng xóm còn nhắc lại với mọi
người là phong thái từ xe bước xuống
của tôi sao giống ba tôi quá…Nhưng
chắc rằng không ai hiểu được, ngoại
trừ ba con tôi,…tôi còn giống ba
tôi đến cả những nổi buồn riêng!
Hình
như là từ khi sinh ra đời, bản chất
tôi đã sẵn ghét những người giàu.
Có phải vì cái nghèo khó đeo đẳng gia
đình tôi quá lâu, vì những người
giàu quanh tôi luôn coi nặng tiền bạc
hơn tình nghĩa, hay vì tôi đã thừa
hưởng di sản không thích nhà giàu của
ba tôi!
Mãi
đến bây giờ, khi ba mẹ tôi đã qua
đời, tôi vẫn chưa hiểu rõ mẹ tôi
và ông Chín…bà con như thế nào. Chỉ
biết mẹ tôi kêu ông bằng chú Chín,
và đôi khi bực lòng, ba tôi thường
nói " tao chịu đựng kéo dài cuộc
sống làm thuê cho ông Chín chỉ vì ông ta
là chú của mẹ tụi bây".
Lúc
xung đột biên giới giữa Việt Nam và
Cao Miên khoảng năm 1960-61 gì đó, tôi
còn nhỏ lắm. Ba tôi bị kẹt ở bên Cao
Miên vì biên giới bị đóng cửa, và
ghe đi muối cá ở Nam Vang của ông Chín
do ba tôi chịu trách nhiệm phải neo lại
chờ. Và "vì ông Chín là chú
của mẹ tụi bây"…nên ba tôi
chấp nhận cực khổ, hiểm nguy nằm trên
ghe muối đầy cá chờ…trong lúc
những người đi muối cá cho các hảng
nước mắm khác lên Nam Vang tha bồ ăn
chơi, phung phí. Hơn một năm sau, khi biên
giới được giải tỏa, chỉ có một mình
ghe cá của ba tôi là được về đến
nơi an toàn, không mất mát gì hết. Đón
ba tôi tại bến ghe của hảng nước mắm,
ông Chín mừng rở ôm chặt ba tôi…nhưng
sau nầy khi có dịp tâm sự với tôi, ba
tôi nói, lúc đó ông Chín mầy ôm tao
không phải vì mừng rở tao bình an trở
về đâu…mà là để coi tao có lận
dấu vàng trong người không. Nhờ ghe cá
muối hiếm hoi thoát được về đó, ông
Chín ngày càng giàu sụ thêm.
Để
đền ơn ít nhiều cho sự giàu có đó,
ông Chín có hứa cho ba tôi một cái
radio hiệu Phillip của Hòa Lan, màu nâu,
đã cũ. Lời đó đã khiến cả nhà
tôi vui vẻ, mơ mộng chờ đợi. Ở
thời điểm đó, radio còn hiếm quý
lắm, chiều chiều người có radio mở
đài lên là cả xóm bu lại thèm thuồng
chờ nghe. Mơ mộng của gia đình tôi
không thành vì cuối cùng ông bà Chín
đổi ý kiến, im lặng làm lơ và ba tôi
cũng chẳng dám nhắc gì đến chuyện
hứa cho đó nữa. Anh Bảy tôi lúc đó
đang đi cảnh sát ở trên Saigon, thể theo
ý nguyện của cả gia đình và để tránh
khỏi mất mặt với bà con hàng xóm…Vì
đã lở khoe, đã lùng khắp Saigon để
tìm được đúng cái radio Phillip của
Hoà Lan, màu nâu mang về.
Lúc
ấy, ba tôi đã chán cảnh làm thuê cho
ông chú vợ rồi, nên về lại quê
tiếp tục sự nghiệp làm ruộng. Cảnh an
nhàn sáng vác cuốc đi chiều vác cuốc
về không kéo dài được bao lâu thì
họa đến với gia đình tôi: ba tôi
được dân làng cử làm Xã trưởng!
Né tránh làm xã trưởng bằng nhiều
cách, kể cả cách giả bịnh, cách nhờ
người lo lót…không được, một
nông dân chất phác, ba tôi trở thành
xã trưởng bất đắc dĩ…lúc nào
cũng nghĩ cách từ quan!
Thời
ba tôi làm xã trưởng, huynh trưởng
Văng Văn Thống, một đàn anh hành chánh
lâu đời của tôi làm quận trưởng.
Thời gian đó khá ngắn, không biết ba
tôi đã đóng góp được gì cho cư dân
trong xã, chỉ biết, mỗi lần ông xã
trưởng đi lên quận Hòa Đồng họp,
tôi phải đến nhà chú Năm Tiếu mượn
đôi dép da, họp xong, tôi chùi lau, bỏ
vào bao nylon cẩn thận…mang trả lại
chú Năm; chỉ nhớ, gia đình tôi đã
phải theo lệnh ông xã-trưởng-ba tôi…nhường
khu đất nhà mình đang an cư lạc nghiệp
cạnh trường học cho các em nhỏ có chỗ
học hành để dọn đến phần ruộng Bác
Hai Lang lên nền cất nhà khác ở!
Lần
về đám giỗ ba tôi năm rồi, khi nhắc
lại thành tích xã trưởng của ba tôi,
anh chị em tôi có nhắc đến hai vụ kiện
tụng ba tôi thường sảng khoái nhắc
tới, dù rằng không biết cách xử
kiện của ba tôi vào thời điểm đó
có đúng luật không.
Vụ
thứ nhứt là vụ ông hương chủ thưa
ông hương chánh tội thông dâm với
vợ ông có anh Hai lái xe ngựa làm
chứng. Ba tôi cho mời anh Hai nhân chứng
đến trước. Gặp mặt ba tôi, anh ta thề
là đã khai thật vì chính anh khi đi soi
cá ban đêm, đã chính mắt thấy ông
hương chánh và bà hương chủ…đang
làm việc ở một cái chòi giữa đồng.
Ba tôi nói :" tôi tin chú, nhưng
nếu làm lớn vụ nầy ra, chú có
được gì đâu, trong khi sự đổ vỡ
của hai gia đình và tổn thương danh dự
của hai ông Hương chủ và Hương chánh
quá lớn. Thôi thì chú nên suy nghĩ kỷ
lại, làm tờ phản cung, bỏ qua vụ kiện
để mọi người được vui vẽ".
Nghe lời ba tôi, anh Hai làm tờ phản cung…Gia
đình hai ông Hương chủ và Hương chánh,
nhờ vậy đã tiếp tục cuộc sống hạnh
phúc cho đến ngày hai ông qua đời!
Vụ
kiện thứ hai là vụ hai vợ chồng trẻ
bồng đứa con duy nhất mới sinh đến xã
xin ly dị. Nghe qua vụ kiện, nhìn sự trìu
mến của cả hai vợ chồng dành cho đứa
con, ba tôi nghĩ là quan đã có cách xử
lý! Ba tôi nói, chú thiếm muốn xin ly dị
thì không có gì trở ngại. Còn con thì
tính sao đây? Cả hai vợ chồng đều
giành quyền nuôi con hết. Ba tôi cứ
giữ im lặng để cho hai vợ chồng giành
qua giựt lại một hồi rồi mới phán,
có một đứa con làm sao chia đủ cho hai
người được, thôi chú thiếm mang con
về tiếp tục thời chung sống…cho
đến khi đẻ thêm được một đứa
nữa rồi trở lại chia công bình. Cặp
vợ chồng nầy, nay đã có với nhau năm
con!
Với
sự khép léo và một ít thành tích
đóng góp, ba tôi nhanh chóng tạo được
sự mến phục và nể vì của cư dân
trong xã. Nhưng sự mến phục và nể vì
đó không đủ giữ chân và thay đổi
ý định từ chức luôn canh cánh trong
lòng ba tôi. Radio anh Bảy tôi mua về
chẳng được bao lâu, anh chị em chúng
tôi còn đang say mê với những tuồng
cải lương mỗi tối thứ bảy mùi mẫn,
trước sự thán phục của những
người hàng xóm…vì có được cái
radio, thì ba tôi mượn tạm đem vô đồn
trú của lính nghĩa quân bảo vệ xả, cho
ban hội tề và đám lính nghĩa quân nghe
mỗi tối để lấy lòng họ cho ba thôi
làm xã trưởng. Lúc đó, vì tình hình
an ninh, cứ khi trời sụp tối là xã
trưởng và toàn ban hội tề tập trung
vào đồn ngủ. Dần dần, với cái radio
đó và khả năng thuyết phục của ba
tôi, mọi người đã đồng ý cho ba tôi
từ quan về làm ruộng.
Ba
tôi không thích làm quan, cả nhà tôi
chẳng ai thích quan quyền cả, vậy mà tôi
lại chọn theo học Học Viện Quốc Gia
Hành Chánh để bước chân vào quan
trường! Số là khi còn cơ hàn, ông
Chín có một thời gian làm công cho một
hảng nước mắm ở Cần Thơ và có dan
díu với một nữ công nhân cùng hãng.
Kết quả là cho ra đời một đứa con
trai giống ông như đúc. Ba tôi nói con
rơi thường giống cha lắm! Cũng như ba
mẹ gọi ông Chín là chú, anh chị em tôi
được lệnh gọi quý tử đó là chú
Dinh. Chú Dinh đang theo học đại Học Viện
Quốc Gia Hành Chánh thì được ông Chín
nhận về. Mọi người nhìn chú Dinh với
cặp mắt thán phục, không hiểu vì chú
học giỏi hay vì chú là con ông chủ
hãng giàu sang! Tâng bốc của mọi
người dành cho chú Dinh một cách quá
đáng khiến tôi lâu dần chóa mắt với
hào quang vây quanh người sinh viên hành
chánh mà quên đi mặt trái của quan
trường. Tôi tranh thủ thi vô trường
Hành chánh trong hoàn cảnh đó!
Đến
khi về lại quê nhà tập tành nghề phó
quận, tôi mới cảm nhận được rằng,
cũng giống như ba tôi, cẩm bào xã
trưởng đâu có thích hợp với người
dân chân chất. Tôi cảm thấy lạc lỏng
và hiểu được vì sao ba tôi đã bằng
mọi cách từ quan…về làm ruộng!
Bây
giờ ngồi viết lại những dòng này về
ba tôi, tôi còn nhớ lại rất rõ nụ
cười bao dung của ba tôi khi kể lại
chuyện ông Chín ôm mừng ngày ba tôi
oanh liệt mang được ghe cá an toàn trở
về; tôi còn thấy được gương mặt
rạng rỡ của ba tôi khi kể lại thành
tích cứu vớt hạnh phúc gia đình của
hai ông Hương chủ, Hương chánh và cặp
vợ chồng son trẻ trong thời gian làm xã
trưởng ngắn ngủi, bất đắc dĩ!
Melbourne, Mùa Vu Lan năm 2000 --- o0o --- |
|
| ||||||