਀ ਀㰀洀攀琀愀 栀琀琀瀀ⴀ攀焀甀椀瘀㴀䌀漀渀琀攀渀琀ⴀ吀礀瀀攀 挀漀渀琀攀渀琀㴀∀琀攀砀琀⼀栀琀洀氀㬀 挀栀愀爀猀攀琀㴀甀渀椀挀漀搀攀∀㸀 ਀㰀洀攀琀愀 渀愀洀攀㴀䜀攀渀攀爀愀琀漀爀 挀漀渀琀攀渀琀㴀∀䴀椀挀爀漀猀漀昀琀 圀漀爀搀 ㄀㐀∀㸀 ਀㰀氀椀渀欀 爀攀氀㴀䘀椀氀攀ⴀ䰀椀猀琀 栀爀攀昀㴀∀琀甀氀甀挀开昀椀氀攀猀⼀昀椀氀攀氀椀猀琀⸀砀洀氀∀㸀 ਀㰀℀ⴀⴀ嬀椀昀 ℀洀猀漀崀㸀 ਀㰀℀嬀攀渀搀椀昀崀ⴀⴀ㸀 ਀㰀℀ⴀⴀ嬀椀昀 最琀攀 洀猀漀 㤀崀㸀㰀砀洀氀㸀 ਀㰀⼀砀洀氀㸀㰀℀嬀攀渀搀椀昀崀ⴀⴀ㸀㰀℀ⴀⴀ嬀椀昀 最琀攀 洀猀漀 㤀崀㸀㰀砀洀氀㸀 ਀  㰀漀㨀椀搀洀愀瀀 瘀㨀攀砀琀㴀∀攀搀椀琀∀ 搀愀琀愀㴀∀㄀∀⼀㸀 ਀㰀⼀栀攀愀搀㸀 ਀㰀戀漀搀礀 戀最挀漀氀漀爀㴀眀栀椀琀攀 氀愀渀最㴀䔀一ⴀ唀匀 氀椀渀欀㴀∀⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀∀ 瘀氀椀渀欀㴀∀⌀㌀㌀㌀㌀䘀䘀∀ 猀琀礀氀攀㴀✀琀愀戀ⴀ椀渀琀攀爀瘀愀氀㨀 36.0pt' alink="#FF0000">਀
਀

਀

਀

1. Một khuynh hướng thì thừa nhận chúng sinh nào cũng có Phật tính và khả਀渀̀渁最 琀栀渀栀 倀栀관琞Ⰰ 搀漀 ᄀ 瀀栀ꌀ椞 琀洀 挀挀栀 瀀栀琀 栀甀礀 渀̀渁最 氀挞 猀딀渞 挀 挀愞 洀渀栀 㨀 ᄀ 氀 lập trường của Thiền tông với chủ trương "trực chỉ nhân tâm, kiến tính਀琀栀渀栀 倀栀관琞☀焀甀漀琀㬀Ⰰ 焀甀礀 琀„氀挞 瘀漀 洀�琞 洀턀椞 渀栀넀洞 ᄀꄁ琞 琀�椞 倀栀관琞 琀渀栀Ⰰ 挀栀渀 琀洀 挀愞 mình.

਀

2. Một khuynh hướng thì tin rằng, các vị Bồ tát đã sẵn có lòng từ bi và lập਀渀最甀礀윀渞 猀甀 搀礀 挀甞 ᄀ�„挀栀切渀最 猀椀渀栀Ⰰ 渀뼀甞 挀栀뀀愁 ᄀ�„琀관渞 挀栀切渀最 猀椀渀栀 琀栀漀琀 瘀쬀渞最 欀栀픀„ᄀ愁甀 sinh tử, thì các Ngài quyết không thành Phật, cho nên chẳng ai lại dại mà không਀挀꜀甞 倀栀관琞 挀豈渀最 挀挀 䈀팀„琀琀 挀 琀栀꜀渞 氀挞 栀ꄀ渁 栀대渞 洀渀栀 挀甞 最椀切瀀 ᄀ쌁„ᄀ뀁挞 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀 㨀㰀⼀瀀㸀 ਀㰀⼀戀氀漀挀欀焀甀漀琀攀㸀 ਀㰀瀀㸀ᄀ 氀 氀관瀞 琀爀뀀�渞最 挀愞 吀쬀渞栀 က�„琀渀最 瘀 䌀栀渀 一最渀 琀渀最Ⰰ 焀甀礀 瘀섀„渀最甀礀윀渞 氀挞 挀愞 chư Phật và Thánh hiền.

਀

Lập trưòng của Thiền tông là chỉ trông cậy vào chính mình, khắc phục tự tâm਀ᄀ쌁„琀椀뼀渞 琀�椞 最椀挀 渀最�Ⱎ 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀⸀ 一栀渞最 渀最뀀�椞 琀甀 琀栀椀섀渞 瀀栀ꌀ椞 氀 戀관挞 琀栀뀀渞最 挀̀渁Ⰰ hội đủ năm điều kiện thiết yếu sau đây mới mong đạt tới Thánh quả :

਀

a\. Giữ giới trang nghiêm.

਀
਀

b. Cãn cơ sắc bén.

਀

c. Thông hiểu giáo lý và phân biệt rành rẽ chân vọng, chánh tà.

਀

d. Có ý chí cương quyết tiến tới mục đích đã định, không chịu l? bước trước਀洀촀椞 挀栀뀀�渞最 渀最ꄀ椞 琀爀渀 ᄀ뀁�渞最 琀甀⸀㰀⼀瀀㸀 ਀㰀⼀戀氀漀挀欀焀甀漀琀攀㸀 ਀㰀瀀㸀攀尀⸀ 一最漀椀 爀愀Ⰰ 挀渀 瀀栀ꌀ椞 渀뀀ꄁ渁最 挀관礞 瘀漀 洀�琞 戀관挞 吀栀椀섀渞 猀뀀 搀꬀渞 ᄀꄁ漞 挀栀漀 洀渀栀Ⰰ 琀挞 là vẫn phải đi theo con đường "Tự, tha đồng hiệp lực". Tuy phần lớn਀渀栀�„瘀漀 ﴀ 挀栀 猀꼀琞 ᄀ 挀愞 洀渀栀 ᄀ쌁„焀甀礀뼀琞 ᄀ쬁渞栀 挀渀最 瀀栀甀 琀甀 琀관瀞Ⰰ 渀栀뀀渁最 洀甀턀渞 挀栀渞最 ngộ thì Thiền sinh phải tùy thuộc vào một yếu tố then chốt gọi là "Thời tiết਀渀栀渀 搀甀礀渀 戀ꔀ琞 欀栀ꌀ„琀뀀 渀最栀쬀☞焀甀漀琀㬀Ⰰ 渀最栀⤀愁 氀 搀豈 栀渀栀 最椀ꌀ„挀 渀휀„氀挞 琀�椞 ᄀ甀 洀 "thời tiết nhân duyên" chưa tới thì vẫn chưa thể chứng ngộ được. Bởi਀瘀 猀„挀栀渞最 渀最�„氀 琀爀ꄀ渞最 琀栀椀 戀�挞 瀀栀琀 戀꜀渞 琀栀꜀渞Ⰰ 挀椀渁最 渀栀뀀 栀渀 琀栀愀渀 栀팀渞最 瀀栀ꌀ椞 ᄀ뀁挞 thổi hay quạt vào để cho sức nóng của nó gia tãng tới mức độ cao nhất, mới mong਀戀턀挞 琀栀渀栀 渀最촀渞 氀愞 ᄀ뀁挞⸀ 䌀 琀栀쌀„渀椀 ᄀ 氀 洀�琞 氀漀ꄀ椞 ☀焀甀漀琀㬀吀栀꜀渞 欀栀ꌀ椞☀焀甀漀琀㬀 (Révélation). Sự bộc phát bất thần ấy tức là sự "Hốt nhiên khai ngộ"਀洀 渀最뀀椀 一栀관琞 䈀ꌀ渞 最촀椞 氀 匀愀琀漀爀椀Ⰰ 氀 最椀礀 瀀栀切琀 琀栀꜀渞 搀椀윀甞Ⰰ 琀栀椀渀最 氀椀渀最 砀ꌀ礞 爀愀 trong trường hợp đặc biệt mà người tu coi là một sự kiện mặc nhiên khai ngộ,਀猀椀甀 瘀椀윀琞 洀촀椞 猀甀礀 琀뀀Ⰱ 渀最渀 渀最⸞ 䜀椀礀 瀀栀切琀 琀栀꜀渞 搀椀윀甞 琀栀椀渀最 氀椀渀最 ꔀ礞 挀栀준„ᄀ뼁渞 瘀�椞 Thiền sinh vào lúc hành giả ở trong đại định hay quán tưởng chín muồi và chỉ਀爀椀渀最 渀最뀀�椞 挀栀渞最 渀最�„ꔀ礞 琀„戀椀뼀琞 洀 琀栀椀Ⰰ 挀椀渁最 瘀 渀栀뀀 渀最뀀�椞 甀턀渞最 渀뀀�挞 琀爀 洀�椞 thưởng thức mùi vị đậm nhạt, thơm ngon và nóng lạnh của chén trà mình vừa mới uống.਀一栀뀀 琀爀渀 ᄀ 渀椀Ⰰ 琀甀礀 猀„栀턀琞 渀栀椀渀 欀栀愀椀 渀最�„氀 欀뼀琞 焀甀ꌀ„挀栀„礀뼀甞 挀愞 挀渀最 瀀栀甀 琀甀 luyện bền gan lâu dài của hành giả, nhưng dù cho khắc phục, gian nan khổ luyện਀琀�椞 洀挞 渀漀 挀椀渁最 瘀꬀渞 挀栀뀀愁 ᄀⰞ 洀 挀渀 瀀栀ꌀ椞 ᄀ椞 ☀焀甀漀琀㬀琀栀�椞 琀椀뼀琞 渀栀渀 搀甀礀渀☀焀甀漀琀㬀 bất khả tư nghị kia tới với mình mới thành tựu được việc lớn hằng ước mong. Bởi਀琀栀뼀Ⱎ 挀椀 ☀焀甀漀琀㬀琀栀�椞 琀椀뼀琞 渀栀渀 搀甀礀渀☀焀甀漀琀㬀 ꔀ礞 ᄀ渀最 洀�琞 瘀愀椀 琀爀 焀甀愀渀 琀爀촀渞最 ᄀ뜁挞 戀椀윀琞 trong sự thành công của hành giả. Câu nói : "Hữu cầu tất ứng, hữu cảm tất਀琀栀渀最☀焀甀漀琀㬀 琀栀뀀�渞最 ᄀ뀁挞 搀㼀最 ᄀ뼁渞 挀 渀最栀⤀愁 氀 吀栀椀섀渞 猀椀渀栀 瀀栀ꌀ椞 ᄀ椞 琀�椞 氀切挀 琀栀�椞 琀椀뼀琞 nhân duyên đến với mình. Và câu "Thôi trác đồng thời" nghĩa là tình਀琀爀ꄀ渞最 焀甀ꌀ„琀爀渞最 欀栀椀 猀꼀瀞 渀�Ⱎ 挀栀椀洀 渀漀渀 �„琀爀漀渀最 焀甀ꌀ„琀爀渞最 琀栀椀 琀栀切挀 洀甀턀渞 琀栀漀琀 爀愀 ngoài thì ngay lúc đó chim mẹ phải mổ vào vỏ trứng, làm cho cái vỏ đó rạn nứt mới਀最椀切瀀 挀栀漀 挀栀切 挀栀椀洀 挀漀渀 瀀栀 ᄀ뀁挞 瘀케„琀爀渞最 瘀礀 戀촀挞 渀 洀 挀栀甀椀 爀愀 渀最漀椀⸀ 䌀ꌀ渞栀 挀栀渞最 ngộ của Thiền sinh cũng vậy, phải do nỗ lực song phương của hành giả phối hợp với਀琀栀愀 氀挞 瘀 琀栀�椞 琀椀뼀琞 渀栀渀 搀甀礀渀Ⰰ 琀爀漀渀最 渀最漀椀 渀栀ꔀ琞 琀爀 洀�椞 洀漀渀最 ᄀꄁ琞 琀�椞 最椀礀 phút thiêng liêng của sự Đại ngộ. Như vậy thì tự lực vẫn cần phải có tha lực,਀渀栀뀀渁最 �„瘀漀 洀挞 ᄀ�„挀 最椀�椞 栀ꄀ渞Ⰰ 欀栀渀最 „氀ꄀ椞 焀甀 ᄀ渀最 瘀漀 琀栀愀 氀挞 洀 琀栀椀⸀ 㰀⼀瀀㸀 ਀㰀瀀㸀堀琀 瘀섀„挀栀„渀最栀⤀愁 琀栀愀 氀挞Ⰰ 渀栀最⤀愁 氀 欀栀渀最 琀椀渀 �„琀椀 猀挞 挀愞 洀渀栀 洀 挀栀준„琀爀渀最 cậy vào sự giúp đỡ của một thế lực ngoại lai, thường là một đấng thiêng liêng਀渀漀 ᄀⰀ 渀栀뀀渁最 渀뼀甞 欀栀渀最 搀椀윀琞 ᄀ뀁挞 琀„渀最㼀 琀挞 氀 欀栀渀最 琀„欀栀뀀�挞 ᄀ뀁挞 ﴀ 挀栀 琀„欀 một cách triệt để thì không thể hướng vào tuyệt đối được. Cũng ví như người đi਀戀椀쌀渞 最뜀瀞 渀ꄀ渞 ᄀ꼁洞 琀栀甀礀섀渞Ⰰ 挀턀„戀洀 瘀漀 洀�琞 洀ꌀ渞栀 瘀渀 琀爀椀 氀渀栀 ᄀ渀栀 最椀愞 戀쌀„欀栀ꄀ椁 trong cơn giông tố, nghĩa là ở trong cảnh tuyệt vọng tột đỉnh chờ chết, không còn਀琀椀渀 瘀漀 猀挞 洀渀栀 ᄀ쌁„ᄀ뀁挞 挀甞 琀栀漀琀 渀愞Ⰰ 渀뼀甞 欀栀渀最 琀栀椀뼀琞 琀栀愀 洀漀渀最 挀꜀甞 琀栀꜀渞 氀挞 挀愞 những thế lực siêu nhiên thì khó lòng thoát khỏi thủy tai\. Muốn được cứu਀琀栀漀琀Ⰰ 琀ꔀ琞 瀀栀ꌀ椞 渀휀„氀挞 砀ꌀ„欀„瘀 琀椀渀栀 琀ꔀ渞 挀꜀甞 渀最甀礀윀渞 氀挞 挀愞 倀栀관琞 ᄀ쌁„ᄀ뀁挞 最椀ꌀ椞 thoát mà không tinh tấn diệt trừ vọng niệm, cùng những nết xấu tật hư, chỉ niệm਀倀栀관琞 猀甀渀最 洀 琀栀椀Ⰰ 琀爀漀渀最 欀栀椀 瘀꬀渞 挀„戀甀渀最 琀栀ꌀ„挀栀漀 氀挞 搀挞Ⰰ 琀栀ꔀ琞 琀渀栀 挀愞 洀渀栀 làm càn thì tất nhiên không thể đạt được nguyện vọng. Cũng ví như người sắp chết਀ᄀ甁턀椞Ⰰ 挀栀준„挀쬀渞 挀椀 瀀栀愀漀 ᄀ쌁„戀洀 瘀漀Ⰰ 渀뼀甞 欀栀渀最 戀椀뼀琞 最椀„最渀 挀椀 瀀栀愀漀 挀栀漀 琀턀琞Ⰰ 氀ꄀ椞 còn phạm lỗi hủy hoại cái phao đó thì tha lực cũng khó lòng cứu nổi\. Cuối਀挀豈渀最Ⰰ 挀栀切渀最 琀愀 挀 琀栀쌀„ᄀ椁 ᄀ뼁渞 欀뼀琞 氀甀관渞 爀넀渞最Ⰰ 琀„氀挞 瘀꬀渞 瀀栀ꌀ椞 渀栀�„瘀漀 琀栀愀 氀挞 瘀 trong tha lực vẫn có tự lực hàm chứa\. Tha lực với tự lực chẳng qua chỉ là sự bất਀ᄀ팁渞最 琀爀渀 洀뜀琞 搀愀渀栀 琀„洀 琀栀椀Ⰰ 挀栀„琀栀挞 挀栀ꔀ琞 琀栀 欀栀渀最 挀 猀„琀挀栀 戀椀윀琞 最 琀爀漀渀最 vấn đề đó cả. Trong tự có tha, trong tha có tự, không n? câu nệ danh ngôn để਀琀挀栀 戀椀윀琞 琀„氀挞 瘀 琀栀愀 氀挞⸀ 倀栀瀀 洀渀 渀椀윀洞 倀栀관琞 琀爀渀 挀ꌀ„栀愀椀 ᄀ뀁�渞最 氀턀椞 匀„琀爀 danh và Lý trì danh hiệu Phật A Di Đà, đều địi hỏi phải có sự nỗ lực quyết tâm਀瘀뀀琞 戀관挞 瘀 瘀渞最 琀椀渀 �„琀椀 猀挞 挀愞 洀渀栀 瘀 挀椀渁最 琀椀渀 挀관礞 瘀漀 挀ꌀ„渀最甀礀윀渞 氀挞 挀愞 chư Phật gia hộ nữa. Có tự lực dũng mãnh lại thêm được tha lực gia hộ thì tự lực਀ꔀ礞 挀渀最 瘀渞最 洀ꄀ渞栀Ⰰ 琀̀渁最 氀渀 最ꔀ瀞 戀�椞 瘀 琀爀�„琀栀渀栀 洀�琞 猀挞 洀ꄀ渞栀 瘀 戀椀渀⸀ 一栀뀀 瘀관礞 thì bất luận dựa vào tha lực hay tự lực, danh từ tuy khác nhau, song đều đưa tới਀欀뼀琞 焀甀ꌀ„氀 搀椀윀琞 琀爀„ᄀ뀁挞 瀀栀椀섀渞 渀㼀Ⰰ 渀栀椀씀洞 Ⰰ ᄀ뀁挞 最椀挀 渀最�Ⱎ 最椀ꌀ椞 琀栀漀琀 瘀 挀栀甀渀最 cuộc, nếu dựa vào tha lực lấy việc niệm danh hiệu Phật làm nhân, sẽ được hái quả਀瘀渀最 猀椀渀栀 吀쬀渞栀 ᄀ�Ⱎ 渀最栀⤀愁 挀 က쬁渞栀 琀栀 挀 吀甀윀Ⱎ 搀漀 ᄀ 洀�椞 渀椀 爀넀渞最 㨀 嘀渀最 猀椀渀栀 吀쬀渞栀 độ tức là thành Phật hay trở về với chân tâm, Phật tính của mình.

਀
਀
਀

 

਀

਀
਀
਀
਀ ਀ ਀�