Thích Phước Thái
-o0o-
Đáp:
Đây là một vấn đề rất hệ trọng đối với những
người tu theo pháp môn Tịnh độ, niệm Phật cầu
vãng sanh. Những người mà tịnh nghiệp của họ đã
thuần thục, hiện đời họ đã niệm Phật chứng được
niệm Phật Tam Muội, tức được nhất tâm bất loạn,
Thánh cảnh hiện tiền rồi, thì việc hộ niệm không
cần thiết nữa. Vì họ đã vãng sanh ngay trong
hiện đời rồi. Thật ra, trong thời mạt pháp nầy,
đối với hạng người nầy thật không phải dễ có. Đó
phải là bậc thượng căn thượng trí mới có được.
Ngoài ra, nếu chưa được như thế, thì giờ phút
sắp lâm chung, đối với việc hộ niệm hay trợ niệm
là điều tối thiết yếu, thiết nghĩ, chúng ta cũng
cần nên tìm hiểu thật kỹ về vấn đề nầy.
Trong khuôn khổ giới hạn của trang giấy phạm vi
vấn đáp, chúng tôi không thể nào trình bày cho
tận tường chi tiết hết được. Ở đây, chúng tôi
chỉ xin được trình bày một cách khái yếu vấn đề
mà thôi.
Đời người, khi sắp mất, hay cuối nẻo đường trần
có 3 lối rẽ để đi. Một là tiến thẳng lên Thánh
đạo, vãng sanh Cực Lạc tức thời, lối đi nầy chỉ
dành cho những người cực thiện. Hai là lối đi
vào thiện đạo và ba là lối đi vào ác đạo. Lối đi
vào thiện đạo dù có được tốt đẹp ít khổ, nhưng
vẫn còn quanh quẩn luân chuyển vào nhơn đạo hoặc
thiên đạo. Thứ ba là lối đi vào ác đạo, đây là
con đường trầm luân thọ khổ muôn kiếp, mà không
một ai muốn bước chân vào. Tuy không muốn, nhưng
nghiệp ác hiện đời đã gây tạo, thì phải tránh
như thế nào đây? Cho nên đối với hai hạng người
sau nầy, thì việc hộ niệm trong giờ phút sắp lâm
chung thật vô cùng quan yếu. Nhưng phải hộ niệm
như thế nào để cho người sắp lâm chung mới được
lợi lạc vãng sanh? Đó là điều mà người đóng vai
trò hộ niệm giúp cho những người sắp chết, thiết
nghĩ, cũng cần nên biết qua.
Hai chữ hộ niệm có nghĩa là giúp cho người sắp
chết có được chánh niệm. Chữ niệm nầy, có nghĩa
là chánh niệm. Nói cách khác là mình giúp (hộ)
cho họ nhớ (niệm) Phật, tức đồng với tâm niệm
Phật, vì tâm niệm Phật là chánh nhân thành Phật.
Vì muốn nhắc nhở người bệnh luôn nhớ đến Phật,
mà không nhớ đến duyên trần, vì nhớ đến duyên
trần là mất chánh niệm hay tịnh niệm, thì rất
trở ngại cho việc vãng sanh. Do đó, mà người hộ
niệm là chiếc phao nổi để người bệnh sắp chết
nương vào.Vì sao? Vì lúc nầy, người bệnh tứ chi
đau nhức rã rời, nếu là người bị mang chứng bệnh
nan y, như ung thư chẳng hạn, thì sự hành hạ xác
thân, bởi cơn đau nhức hoành hành thật là khó
tả. Do đó, tâm thần của họ dễ bị tán loạn, dù
cho bình thường, họ có công phu niệm Phật, nhưng
vì chưa đạt đến chỗ thuần thục, nên dễ bị tán
tâm. Bởi thế, nên họ rất cần người khác hộ niệm.
Lúc nầy, người bệnh hoàn toàn mất hết tự chủ,
tinh thần rối loạn, nghĩ nhớ lung tung, thật khó
tập trung vào câu hiệu Phật. Nên người hộ niệm
phải giúp cho họ tập trung tinh thần về với
chánh niệm bằng cách chí thành tha thiết niệm
Phật.
Điều ta nên nhớ, người bệnh vừa dứt hơi thở,
nhưng chưa thật chết hẳn, thần thức chưa hoàn
toàn rời khỏi thể xác, ít nhứt là 2 tiếng đồng
hồ, nên giờ phút nầy, vẫn còn rất cần thiết cho
việc hộ niệm, niệm Phật.
Người bệnh được vãng sanh hay không, ngoài phần
chánh nhân tu niệm bình nhật của họ ra, phần lớn
là nhờ vào giờ phút hộ niệm nầy. Do đó, những
người thân quyến hay con cháu trong gia đình, là
những nhân tố chánh giúp cho người thân của mình
không bị đọa lạc vào cảnh khổ. Nếu giờ phút quan
trọng nầy, mà thân nhân hay bạn bè, không biết
cách hộ niệm, chẳng những không niệm Phật giúp
cho người thân mình có thêm chánh niệm, trái
lại, còn gây thêm cho họ nhiều rối loạn, lo âu,
buồn bực v.v… thì thật là tai hại nguy hiểm vô
cùng. Cho nên, nếu mọi người thật sự thương thân
nhân của mình, thì chỉ nên một lòng chắp tay tha
thiết mà thành tâm niệm Phật.
Ngoài ra, không nên có thái độ hay lời nói gây
xúc phạm đến người bệnh sắp lâm chung. Vì lúc
nầy hơn bao giờ hết, người bệnh dễ hay sanh bực
tức giận hờn.
Cách hay nhất trong giờ phút nầy, nên cần có ít
nhất là một người biết cách trợ niệm, để giúp đỡ
chỉ bảo mọi việc cho thân nhân và bạn bè. Người
nầy rất là cần thiết. Vì thân nhân của người sắp
chết, ai nấy đều tỏ ra rất bối rối lo buồn, nên
không còn đủ bình tĩnh để lo trợ niệm giúp đỡ
cho bệnh nhơn.
Thế nên, theo kinh nghiệm của chúng tôi, thì
phải có người thông hiểu mọi việc hộ niệm túc
trực bên cạnh bệnh nhơn, vừa nhắc nhở bệnh nhơn
niệm Phật, vừa khuyên nhủ thức nhắc bằng những
lời pháp ngữ cảnh tỉnh, để bệnh nhơn tăng thêm
đạo lực tín tâm và dễ được định tâm niệm Phật
hơn. Bởi vậy, những người hộ niệm nầy, phải được
thay phiên nhau niệm Phật liên tục, tùy hoàn
cảnh mà khéo léo dùng chước phương tiện để giúp
cho bệnh nhơn và trong thân quyến. Điều
nầy, thật rất là cần thiết quan trọng. Người hộ
niệm phải có tấm lòng bi cảm và hòa ái nhẫn nại
đối với bệnh nhơn. Đó là thể hiện lòng từ bi vị
tha nhân ái cao cả của Bồ tát Quán Thế Âm.
Tóm lại, muốn cho việc hộ niệm vãng sanh đạt
được kết quả cao, theo thiển nghĩ của chúng tôi,
cần phải hội đủ những điều kiện cần thiết để
thực hiện qua 3 yếu tố quan trọng như sau: