LƯỢC GIẢNG GIÁO NGHĨA
PHẨM PHỔ HIỀN HẠNH NGUYỆN
Nguyên tác:
Phổ Hiền Đại Sĩ
Hạnh Nguyện Đích Khải Thị
Chủ giảng:
Lão Pháp Sư
Thích Tịnh Không
Chuyển ngữ:
Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa
Dịch theo bản in
của Hoa Tạng Tịnh Tông Học Hội, năm 2001
-o0o-
Lời Nói Đầu
Nhờ
công sức dịch thuật và hoằng truyền của Hòa Thượng
Trí Tịnh, phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện được trì tụng
rất phổ biến trong giới Phật Tử Việt Nam, tiếc là từ
trước đến nay, ít có vị tôn túc nào dành thời gian
giảng giải tỉ mỉ cho hàng Phật tử sơ cơ được thấu
hiểu phần nào huyền nghĩa bao la của kinh Hoa Nghiêm
được cô đọng trong phẩm kinh này.
Do vị trí đặc biệt
của phẩm kinh này đối với pháp môn Tịnh Độ (cư sĩ
Ngụy Mặc Thâm xếp phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện vào Tịnh
Độ Ngũ Kinh), chúng tôi luôn mong mỏi được đọc một
bản chú giải hay giảng ký nào xiển dương thật rõ
giáo nghĩa phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện. Trong Đại Tạng
Kinh không thiếu các bản chú giải, sớ giải phẩm này,
nhưng đa phần văn nghĩa quá rộng, chú trọng nhiều về
mặt Lý nên hầu như chỉ thích hợp cho những hành giả
thượng căn thuộc Hoa Nghiêm Tông hay dành riêng cho
các vị đại tri thức, học giả nghiên cứu. Khi thử đọc
tác phẩm chú giải lừng danh Phổ Hiền Hạnh Nguyện
Phẩm Biệt Hành Sớ Sao (tác phẩm được coi là bản chú
giải đặc sắc nhất, tinh vi nhất của phẩm kinh này),
chúng tôi hoàn toàn choáng ngộp và buồn tủi nhận
thấy mình khó thể lãnh hội được chút phần. Những lời
Sao của ngài Khuê Phong Tông Mật và lời Sớ của ngài
Trừng Quán quá cao siêu, tinh vi, uyên áo, câu văn
quá súc tích, nếu chúng tôi không lượng sức, cứ dịch
bừa ra, chắc chắn sẽ không tránh khỏi tình trạng
diễn dịch sai lạc ý kinh, ý Tổ, tự mình lầm, khiến
người lầm, gây tội nghiệt nặng nề khó thể cứu vãn.
Thử tìm đọc những
trước tác của các tôn đức Trung Hoa cận đại, chúng
tôi thấy tác phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm Tập Yếu
Sớ của ngài Đế Nhàn rất uyên áo, nhưng quá thiên
trọng về Lý, câu văn lại quá súc tích, khó lòng
chuyển ngữ đầy đủ, gãy gọn sang tiếng Việt được.
Thêm nữa, để hiểu được lời Sớ của Ngài, nếu không
hiểu biết đôi chút về giáo nghĩa Hoa Nghiêm và giáo
nghĩa Thiên Thai, hành nhân sơ cơ không dễ gì lãnh
hội được. Những bản giảng ký của các vị như trưởng
lão Từ Châu, pháp sư Từ Hàng, pháp sư Viên Anh, pháp
sư Văn Châu cũng thiên nhiều về luận giải giáo nghĩa
của kinh văn theo quan điểm của tông Hoa Nghiêm, hơn
là chú ý đến khía cạnh ứng dụng tu tập các hạnh
nguyện ấy một cách cụ thể; cũng như chưa hiển thị rõ
ràng mối quan hệ thân thiết giữa phẩm kinh này với
ba kinh Tịnh Độ.
Riêng bản Phổ Hiền
Đại Sĩ Hạnh Nguyện Đích Khải Thị của lão Pháp Sư
Tịnh Không rất đặc biệt. Ngài chỉ chú trọng đến
những ý chính của kinh văn, dùng những ngôn từ mộc
mạc rất dễ hiểu khiến người đọc hiểu ngay cốt tủy
từng lời nguyện và làm thế nào để vận dụng tu tập
những hạnh nguyện ấy trong cuộc sống thường nhật.
Điểm đặc sắc là từng lời nguyện, từng lời kệ được
lão Pháp Sư giải thích dưới lăng kính Tịnh Độ nên
rất khế cơ đối với hành giả Tịnh Độ. Những lời lão
Hòa Thượng giảng giải sẽ giúp họ củng cố niềm tin,
nhất tâm chuyên tu, tránh khỏi cảnh đứng núi này
trông núi nọ. Vì thế, trong ba bản giảng ký về Bồ
Tát Phổ Hiền của Ngài, chúng tôi chọn dịch bản này
vì tính cách giản dị, thiết yếu và hỗ trợ hoằng
dương Tịnh Tông của nó. Ngoài ra, để giúp cho những
hành nhân tịnh nghiệp sơ cơ như chúng tôi có dịp
hiểu sâu hơn kinh văn và học thêm những thuật ngữ
đặc thù của Hoa Nghiêm hay kinh điển Đại Thừa nói
chung, chúng tôi chọn dịch những lời giải thích của
lão cư sĩ Hoàng Trí Hải trong tác phẩm Phổ Hiền Hạnh
Nguyện Phẩm Bạch Thoại Giải Thích để làm cước chú
cho những từ ngữ trong kinh không được Hòa Thượng
Tịnh Không nhắc đến trong bài giảng này.
Ngưỡng nguyện dịch
phẩm thô lậu này sẽ giúp cho các đồng tu củng cố
niềm tin nơi pháp môn Tịnh Độ và ngày càng tinh tấn
dũng mãnh chuyên tu.
Bửu Quang Tự đệ tử
Như Hòa kính bạch