KINH THỦ LĂNG NGHIÊM TÔNG THÔNG
Nhẫn Tế Thiền Sư
-o0o-
QUYỂN I
PHẦN THỨ HAI: PHẦN
CHÁNH TÔNG
CHƯƠNG I: CHỈ BÀY CHÂN TÂM
MỤC MỘT: GẠN
HỎI CÁI TÂM
III - CHẤP TÂM Ở NGOÀI THÂN
Kinh:
- Ông A Nan cúi đầu
bạch Phật: Tôi nghe lời Phật dạy như vầy, mới rõ tâm
tôi thật ở ngoài thân. Tại sao như thế? Ví như đ
èn
thắp trong phòng, trước hết phải chiếu trong phòng,
sau mới do cửa chiếu sáng ngoài sân. Tất cả chúng
sanh không thấy bên trong thân mà chỉ thấy bên
ngoài, cũng như ngọn đ
èn,
để ở ngoài phòng, không thể chiếu sáng trong phòng.
Nghĩa ấy rõ ràng, chắc là không lầm, chưa biết có
đúng với liễu nghĩa của Phật hay không?
Phật bảo Ông A Nan:
- Vừa rồi, các tỳ
kheo theo Ta đi khất thực trong thành Thất La Phiệt,
nay đã về rừng Kỳ Đà. Ta đã thọ trai rồi, giờ ông
hãy xem trong chúng tỳ kheo, khi một người ăn thì
các người khác có no không?
Ông A Nan bạch Phật:
- Thưa Thế Tôn,
không. Vì rằng các tỳ kheo tuy là A La Hán nhưng
thân xác khác nhau, làm sao một người ăn mà các vị
kia no được.
Phật bảo Ông A Nan:
- Nếu cái tâm tỏ
hiểu, thấy biết của ông thật riêng ở ngoài thân, thì
thân và tâm ở ngoài nhau, chẳng dính líu gì với
nhau. Vậy thì cái gì tâm biết thì thân không thể
hay, cái gì thân hay thì tâm không thể biết. Nay Ta
đưa tay nhu nhuyễn lên cho ông xem, khi mắt ông thấy
thì tâm ông có phân biệt không?
Ông A Nan bạch Phật:
- Thưa Thế Tôn, đúng
vậy.
Phật bảo Ông A Nan:
- Nếu thân và tâm
cùng hay biết một lúc thì làm sao tâm lại ở ngoài
thân? Vậy, phải biết rằng ông nói cái tâm rõ biết
trụ ở ngoài thân, thật không thể có điều ấy.
Thông rằng: Chỗ thấy
của Ông A Nan chưa chân thật nên không tránh khỏi
việc theo lời mà sanh ra sự hiểu biết.Cái tri giải
sanh ra theo lời nói ấy chính là chỗ ở của thức
tình. Đức Thế Tôn cốt nhổ dứt cái thức căn nên mỗi
mỗi đều chặt bỏ, khiến cho Ông A Nan không có chỗ để
bám víu. Đấy mới thật là giống như quốc vương đi dẹp
giặc, biết chỗ của giặc mà diệt trừ.
Ông A Nan cho rằng
cái tâm ở ngoài thân, là
đúng
với chỗ liễu nghĩa của Phật, chẳng phải là không có
kiến thức đâu. Bởi vì cái tâm ấy, ngầm ẩn nơi Trời
thì là Trời, ngầm ẩn nơi Đất bèn là Đất, cùng khắp
vũ trụ, rộng trải nhiều đời, chứ đâu phải ràng buộc
mãi trong một thân này. Thế nên ông mới nói: Tỉnh
ngộ biết cái tâm tôi thật ở ngoài thân. Lại thêm:
Nghĩa ấy rõ ràng, chắc là không lầm.
Đức Thế Tôn lấy ví dụ
"Người khác ăn tất chẳng phải ta no", để chỉ rằng
nếu cái tâm ở ngoài thì có quan hệ gì đến thân ta.
Cái thân mạng là hình tướng, nên ăn chẳng thể tương
thông, làm sao người này ăn người kia no được. Còn
cái tri giác là thần nhiệm, trong ngoài nào có trở
ngại được. Chỉ vì Ông A Nan chấp chặt “Tâm ở ngoài”,
như một vật sáng, chỉ chiếu bên ngoài mà không thể
chiếu bên trong. Thế thì ngoài thân là tâm, còn
trong thân chẳng phải là tâm sao! Nếu tâm ở ngoài
thân, thì thân không thể biết: Như người khác ăn, ta
chẳng thấy no. Nhưng mắt thấy cái gì, tâm liền phân
biệt ngay cái ấy, thế thì cái tâm ấy lại chẳng
thường ở trong ư? Cho nên nói ở ngoài là sai lầm.
Ngài Tào Sơn một hôm
nghe tiếng chuông, bèn nói:
- Ối chà, ối chà!
Có nhà sư hỏi:
- Hòa Thượng làm sao
thế?
Ngài bảo:
-Đánh trúng tâm ta.
Nhà sư không có chỗ
đối lại.
Ngài Ngũ Tổ Giới nói
thay rằng:
- Làm tâm của thằng
giặc hoảng hồn!
Ngài Phó Đại Sĩ có
bài kệ:
Xóm làng
các Phật, tại thế giới,
Bốn biển núi sông, sanh đầy khắp.
Phật với chúng sanh đồng một Thể,
Chúng sanh là giả danh của Phật.
Như cần thấy Phật: xem ba quận,
Rừng ruộng, nhà vườn, ở khắp nơi.
Hoặc ở không trung bay quanh quẩn,
Hoặc cho sông núi tiếng vang lừng.
Hoặc kết bạn bè
đi
khắp xứ,
Hoặc lại cô đơn bước một mình.
Hoặc khiến ban ngày xuôi ngược chạy,
Hoặc khiến ban đ
êm
đi gác canh.
Hoặc đen, hoặc đỏ, rồi hoặc trắng,
Hoặc tía, hoặc hồng với vàng, xanh.
Hoặc to hoặc nhỏ mà mới dưỡng,
Hoặc trẻ hoặc già lúc xưa sanh.
Hoặc có cây đ
àn
trên lông cánh,
Hoặc mang đ
èn
đóm ở thắt lưng.
Hoặc giữa hư không bay loạn xạ,
Hoặc sanh cây cỏ mặc tung hoành.
Hoặc vô ngôn hạnh mà ra cửa,
Hoặc vào hang đất tạm ký sanh.
Hoặc xoi lỗ cây làm quê quán,
Hoặc kết cỏ cây làm thành, ổ.
Hoặc dệt võng lưới làm đường thôn,
Hoặc nằm đất đá làm thềm ốc.
Chư Phật Bồ Tát đều như thế,
Cái ấy tên là Xá Vệ thành.
Nơi này mà khế chứng thì nói cái tâm Giác Liễu Năng
Tri trụ ở ngoài thân cũng không phải là chẳng trúng
vậy!